Dominicaans Studiecentrum voor
Theologie en Samenleving bestaat 25 jaar
Precies vijfentwintig jaar geleden, op 19 maart 1988, op het
feest van Sint Jozef, werd met een eenvoudige handeling het
Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS)
geopend. Het naambord werd door de dominicaan Leo Oosterveen o.p. op
de muur van het toenmalige Dominicaanse klooster het Albertinum te
Nijmegen gehecht.
Lees verder >
Het DSTS is als instituut in de afgelopen 25 jaar volwassen geworden.
Met de multimediale website-projecten Reliflex.nl en
Nieuwwij.nl heeft het
theologisch onderzoek en actuele vragen in de samenleving weten te
verbinden en zo de Dominicaanse ‘prediking’ een eigentijdse, nieuwe
impuls weten te geven. De dominicaan André Lascaris, the founding
father van het DSTS, geeft ook na 25 jaar nog steeds zijn
bijdrage op het digitale marktplein Nieuwwij.nl. Ook al zijn er
inmiddels nog maar zo’n 80 dominicanen in Nederland, hun stem blijft
onder andere via het DSTS in de Nederlandse samenleving op een
eigentijdse manier klinken – inmiddels al 25 jaar.
Op 7 september zal dat in De Nieuwe Liefde in Amsterdam met een
symposium worden gevierd. Zet u het alvast in uw agenda? De
uitnodiging volgt.
De staf van het DSTS: Manuela Kalsky, André Lascaris, Nora
Asrami en Heleen Ransijn
Manuela Kalsky verzorgt Van
Oosbreelezing
Op zaterdag 13 april 2013 vond de
15e Van Oosbreelezing plaats in Zwolle. De
lezing werd dit jaar gegeven door
Manuela Kalsky en ging over 'Het
realistisch idealisme van een nieuw wij'.
In de afgelopen vijftig jaar zijn
religieuze en culturele verschillen een
onderdeel van ons dagelijks leven
geworden. De vraag hoe we daarmee moeten
omgaan, kent nog geen bevredigende
antwoorden. Het oude 'wij' ligt achter
ons, maar wat komt ervoor in de plaats?
Vanuit theoretisch en praktisch
perspectief schetst Manuela Kalsky haar
visie op een 'nieuw wij' onder het
motto: Het is al begonnen, ziet u het
niet?
Naar aanleiding van de Van Oosbreelezing verscheen een
interview met Manuela in De Stroom nummer 3, 2013
(uitgave van Het Apostolisch Genootschap).
Verslag laatste EPIL-week
De laatste module van Epil voerde de Nederlandse deelneemsters
naar Libanon. Van 2 tot en met 10 februari 2013 bezochten ze onder
andere de grootste moskee van Beiroet, de Armeense bisschop Aram de
Eerste en zijn kerk, de antieke stad Byblos en de Folcolarebeweging
in het berggebied Ain Aar. Het thema van deze bijzondere studieweek
was Committed to staying together - One people, Multiple
Confessions.
Lees verder >
Blik in de spiegel door DSTS
Staf- en bestuursleden van het DSTS bezochten in het voorjaar van
2010 de theologische faculteit van de universiteit van Lublin in
Polen. De ontmoeting resulteerde in de zojuist verschenen bundel A
glance in the mirror, met theologische inzichten en visies
van de Poolse en Nederlandse auteurs op de toekomst van de theologie,
kerk en samenleving.
Lees verder >
Interview
met Margot
Kässmann over hoofddoekjes en omgang met de ander
De bekende Duitse theologe Margot Käßmann
was te gast in Amsterdam. Aanleiding hiervoor was de
presentatie van de Nederlandse versie van haar boek Midden in het
leven. Käßmann was bisschop van de Evangelisch-Lutherse
landskerk van Hannover en voorzitter van de Evangelische Kirche in
Deutschland. Nu is ze ambassadeur van 'Luther 2017', het
jubileumjaar ter ere van 500 jaar Reformatie. Manuela Kalsky
interviewde haar voor
Nieuwwij.nl
over hoofddoekjes, de kerk en de omgang met anderen.
Bekijk ook
deel 2 van
het interview met Margot Kässmann
Interview in Volzin:
onverstoorbaar op zoek naar
een nieuw wij
Manuela Kalsky, kersvers hoogleraar aan de
Vrije Universiteit, doet onderzoek naar reli-shoppende nieuwe
spirituelen. Dat maakt deel uit van het ambitieuze project W!J,
waarmee ze probeert religieuze tegenstellingen in Nederland te
overbruggen. Prachtig doel, maar wat levert het concreet op?
Lees verder >
Verlicht
Wanneer ik als kind van de lagere school naar de kerk liep, kwam ik door een straat met een synagoge waar in verschillende huizen voor het raam kaarsen brandden op de chanoeka-kandelaar, schrijft André Lascaris op www.nieuwwij.nl. De chanoeka moet ons herinneren aan de herovering en inwijding van de tempel door de Maccabeeën. Volgens een legende raakte de hoeveelheid lampenolie toen niet op. Het chanoeka-feest past goed bij kerstmis dat ook een lichtfeest is. Buiten de kerk nog meer dan in de kerk, gezien de vele versierde huizen. Lees verder >
Oratie
'Maak het verschil!
Over religieuze diversiteit en het verlangen naar een nieuw wij'
Manuela Kalsky sprak op 12 november 2012 aan
de Vrije Universiteit in Amsterdam haar
inaugurele rede
uit. Zij
accepteerde hiermee formeel de Edward Schillebeeckx-leerstoel voor
Theologie en Samenleving, een initiatief van De Nieuwe Liefde en het
Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS).
Hieronder vindt u het videoverslag van de oratie.
Naar aanleiding van de inaugurele rede vond op 28 november op de
VU het
studentendebat ‘Weg met het Grote
Verhaal: stelen als deugd!’ plaats, georganiseerd door de faculteit
godgeleerdheid en studieverenigingen Voetius, Excelsior Deo Iuvante
en Icarus.
Verslag EPIL-bijeenkomst in De
Nieuwe Liefde
Op woensdagavond 3 oktober j.l. vond in de
Amsterdamse De Nieuwe Liefde het EPIL-debat
Living together in exciting times: in search of a New-We
plaats. Op de site Nieuwwij.nl vindt u twee verslagen van deze
geslaagde avond.
Lees verder >
De redactie van Nieuwwij.nl was aanwezig en maakte onderstaande video.
Manuela Kalsky vertelt in een interview
op
Reliwerk.nl over haar functie als
directeur van het DSTS en de website
Nieuwwij.nl, en haar hoogleraarschap
aan de VU.
"Theologie is nog steeds a man’s
world, en het wordt tijd dat dat
verandert. Er zijn inmiddels onderzoeken
die aantonen dat diversiteit in een
bedrijf veel betere prestaties tot stand
brengt. Dat geldt dan niet alleen voor
de man-vrouw verhouding, maar ook voor
wat betreft kleur, etniciteit,
levensbeschouwing en leeftijd. Het gaat
wel veranderen,” aldus Manuela Kalsky.
Lees verder >
Uitnodiging publieksdebat 3 oktober
In het kader van het European Project for Interreligious Learning (EPIL) wordt op 3 oktober het debat Living together in exciting times: in search of a New-We georganiseerd.Ruim 45 vrouwen uit Europa en het Midden-Oosten bezoeken in de eerste week van oktober ons land om kennis te maken met de Nederlandse diversiteit. EPIL is gericht op de ontmoeting tussen mensen van verschillende achtergronden om elkaar beter te leren kennen, begrijpen en respecteren, en te inspireren. Voor meer informatie zie
www.epil.ch.
Onder leiding van Naima Azough (oud-kamerlid GroenLinks) gaat het publiek het debat aan met verschillende gastsprekers over hoe wij in Nederland met elkaar en onze onderlinge verschillen omgaan. De belangrijke vraag, die ons allemaal aangaat, is wat Nederland nodig heeft voor een goed samenleven. Hoe kunnen we de verharding voorbij gaan en samen optrekken naar een gezonde toekomst waarin iedereen ertoe doet, ongeacht de verschillen? Wat gebeurt er al op dit gebied en wat moet er nog meer gebeuren?
Gastsprekers zin onder andere wethouder Andrée van Es van Amsterdam (Diversiteit en Participatie), arabist Petra Stienen, prof. dr. Manuela Kalsky (Vrije Universiteit/DSTS), Kürsat Bal (Contactorgaan Moslims en Overheid) en Klaas van der Kamp (Raad van Kerken). Speciale gast is zangeres Rajae El Mouhandiz.
Aanmelding: Omdat een gezamenlijke toekomst ook U aangaat, bent u van harte uitgenodigd om deel te nemen aan het debat en voorafgaande dialoogbuffet! Het buffet is van 18.00-19.30 uur en het debat vindt plaats om 19.30-21.30 uur. Aanmelden kan tot uiterlijk 26 september a.s. via e-mail:dsts@dsts.nl of telefoonnummer: 020-623.5721. Wilt u, in verband met de catering, doorgeven of u aan het buffet deelneemt?
Voertaal lezingen en discussies: Engels (vragen stellen vanuit het publiek kan en mag ook in het Nederlands). Locatie: De Nieuwe Liefde, Da Costakade 102, 1053 WP Amsterdam (Voor een routebeschrijving zie
www.denieuweliefde.com). Organisatie: Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving i.s.m. onder andere EPIL, Contactorgaan Moslims en Overheid, de Oecumenische Vrouwensynode en Hogeschool Inholland.
Deze avond wordt mede mogelijk gemaakt door Kerk en Wereld en Kommissie Projecten in Nederland.
Vrijzinnige Vrouwen
Manuela Kalsky is na Annemiek Schrijver en Miek Pot de derde sterke vrouw in de reeks 'Vijf Vrijzinnige Vrouwen', die Zinweb in samenwerking met de NVO heeft gemaakt. Zinweb vroeg haar in dit interview of ze zichzelf als vrijzinnig ziet, wat de uitdaging is voor vrijzinnigen in deze tijd en wat de rol van vrouwen in deze sterk veranderende tijd is. Luister en deel!
Kiezen is moeilijk
Bij het lezen van een Duitse tekst op de middelbare school kwamen we bij de zin ‘Wahl ist Qual’. De leraar Duits vroeg ons: "Geef eens een typische Nederlandse uitdrukking hiervoor". Wij aan het nadenken. Maar niemand kwam er op. "Kiezen is moeilijk", gaf de leraar aan. Er ging een zucht door het leslokaal zoals van een ballon die leeg loopt, en er was wat ondergronds gegrom. Dit kun je toch geen typische Nederlandse uitdrukking noemen! Ik ben geen held in het Duits, maar ik denk dat het Duits hier heel wat krachtiger is: kiezen is een kwelling, is naar, ellendig. De laatste tijd is er veel discussie over de vraag of we wel bewust kiezen en of we niet een beslissing nemen voordat we ons ervan bewust zijn. Lees verder >
Wie trouwen er?
Een paar jaar geleden, toen het nog wel eens zomer was, sprak mij in de tram van Amsterdam een vrouw aan, schrijft André Lascaris. Ze was een jodin en dacht misschien dat ik joods was. Een vergissing die vaker gemaakt wordt. Zij vertelde me dat haar rabbi en anderen probeerden voor haar een huwelijk te arrangeren, waarbij zij overigens alle vrijheid behield om ‘ja’ of ‘neen’ te zeggen. Het arrangeren van huwelijken komt niet vaak meer voor. Maar voor joden is het belangrijk een vrouw te trouwen die een jodin is. Ieder die een joodse moeder heeft is zelf een jood. Lees verder >
WIJ in het land:
interview met Zainab Al-Suwaij
Op 13 en 14 juni
j.l.
was de Amerikaanse moslima Zainab Al-Suwaij te gast bij het DSTS en
De Nieuwe Liefde. Ze verzorgde lezingen en een masterclass over
o.a. de positie van moslimvrouwen in het Midden-Oosten en de
interculturele en interreligieuze dialoog tussen oost en west.
Reporter Sahar Jahish van
Nieuwwij.nl ging in gesprek met Al-Suwaij en vroeg aan Manuela Kalsky waarom zij haar uitnodigde naar Nederland
te komen. Het resultaat ziet u in onderstaande video.
W!J-interview met
Peter Nissen
Wat heilig is, bepalen we zelf, zegt Peter Nissen, hoogleraar cultuurgeschiedenis van de religiositeit aan de Radboud Universiteit Nijmegen, in een interview met de website Nieuwwij.nl. Kijk maar naar de geschiedenis. God en de engelen maken in de jaren zestig plaats voor internationale solidariteit. Volgens Nissen zijn inmiddels vooral gezondheid en lifestyle heilige huisjes. Het gehele interview ziet u in onderstaande video.
Wat geeft iets waarde?
Wanneer je langs een juwelierswinkel loopt waar de gouden ringen en zilveren halskettingen je tegemoet glimmen, zou je kunnen denken dat de waarde van deze sieraden verankerd ligt in het materiaal waarvan ze gemaakt zijn: goud en zilver, schrijft André Lascaris op www.nieuwwij.nl. De menselijke arbeid heeft er waarde aan toegevoegd, maar een bronzen sieraad is meestal minder waard, ook als de hoeveelheid werk hetzelfde of groter is geweest. Toch is deze inschatting naïef. Wat maakt die sieraden zo duur? Dat ze zo mooi glimmen?Dat effect kun je ook met ander materiaal bereiken. Omdat goud en zilver zo zeldzaam zijn? Lees verder >
2 juni: symposium over de kracht van verscheidenheid
Dat mensen
van elkaar verschillen, kan soms knap lastig zijn. Toch bestaan we
dankzij onze grote verscheidenheid van talenten, smaken en ideeën. Verscheidenheid is een niet te onderschatten kracht.
Hoe kunnen we in de praktijk van alledag profiteren van verschillen
tussen mensen? Wat kunnen we concreet doen om de kracht van de
verscheidenheid te versterken? Over die vragen gaat het symposium 'De kracht van verscheidenheid'
op zaterdagmiddag 2 juni in Delft. Theologe Manuela Kalsky en
wethouder Raimond de Prez laten hun licht schijnen over dit thema.
In een gevarieerd programma krijgen deelnemers de gelegenheid hun
visie hierop te uiten in een paneldiscussie en tijdens een
openwanddiscussie.
Lees verder >
Zainab Al-Suwaij in De
Nieuwe Liefde
Donderdag
14 juni ontvangt De Nieuwe Liefde Zainab Al-Suwaij, progressieve Amerikaanse
moslima en voorvechtster van vrouwenrechten en interreligieuze
verdraagzaamheid. Al-Suwaij is te gast in twee
Engelstalige programma’s: in An Arab Spring for women? over de positie
van moslimvrouwen
in het Midden-Oosten en in Living together interreligiously
over het samenleven van verschillende geloven en levensvisies. Dit is het eerste publieksprogramma
van de Edward Schillebeeckx Leerstoel voor Theologie en Samenleving
in De Nieuwe Liefde.
Lees verder >
Op 13 juni geeft Zainab Al-Suwaij een masterclass aan de Vrije
Universiteit in Amsterdam.
Lees verder >
Epil bezoekt Bosnië
De derde EPIL-week (European Project for
interreligious learning)
werd gehouden in Bosnië-Herzegovina, van 4 tot en met 11 mei
2012. Het thema van deze week was 'conflict en de potentie voor
pluralisme. Het gebruik en misbruik van religie'.
EPIL is een internationaal vredesproject waarin Zwitserland,
Oostenrijk, Bosnië-
Herzegovina, Libanon en Nederland in samenwerking met Duistland
participeren. Elk
deelnemende land heeft net als Nederland een gelijk verdeeld aantal
moslim- en
christenvrouwen afgevaardigd.
Lees ook
het verslag van het bezoek aan Bosnië >
Studiemiddag 30 jaar Dominicus
Op Beloken Pasen 1982 begon het toenmalige KUC (Katholiek
Universitair Centrum van de universiteit Gent) met zondagsvieringen
voor leden en oud-leden. Tot op vandaag, bijna dertig jaar later,
komen elke zondag een tachtigtal mensen bijeen in wat ondertussen "Dominicus"
heet. Rondom die groep situeert zich een ruimere groep van 250
betrokkenen. Het voorjaar 2012 wordt dan ook de gelegenheid om die
dertigste verjaardag wat luister bij te zetten met enkele
evenementen voor een ruimer publiek. Een ervan is een studie- en
discussiemiddag over de ontwikkeling van plaatselijke, relatief
autonome kerkgroepen en kerken. Sinds enige jaren zijn er in
Vlaanderen christelijke groepen die zich qua liturgie en
leken-voorgangers (vrouwen en mannen) min of meer zelfstandig van
het katholieke kerkinstituut opstellen en die opvallend veel belang
hechten aan een kritisch maatschappelijk engagement.
Op onze studie-en discussiemiddag willen we nadenken en discussiëren
over:
- De religieuze gevoeligheid en dito groepsvorming in onze
samenleving in het vizier krijgen en onszelf erin situeren.
- De christelijke authenticiteit van deze kerkvorming
nieuwtestamentisch en theologisch onderzoeken en nadenken over de
functies van deze kerken.
- Ons laten bevragen vanuit de ervaringswereld van jongeren inzake
religie, geloof en kerk.
Plaats: Livinuszaal, Volmolenstraat, Gent. Tijdstip: zondag 22 april
2012, 14.30 u. tot 18.30 u.
Splijtzwam of bindmiddel?
Wanneer
wordt godsdienst een vuist? Hans Achterhuis, Denker des Vaderlands,
en Manuela Kalsky, directeur van het DSTS, gaan op vrijdag 13 april
in Koog aan de Zaan in gesprek over de vraag of religie een
splijtzwam of een bindmiddel is voor de Nederlandse samenleving in
de komende jaren.
Lees verder >
Verslag studiedag eucharistie
De Studiecentra van de Nederlandse Religieuzen en de
KNR organiseerden op 15 maart eenstudiedag over eucharistie.
De studiedag vond plaats in
het klooster Maria Mater Dei in Breda. Het Vlaamse
opinieweekblad Tertio publiceerde een verslag.
Lees verder >>
.
Zelfgekozen
levenseinde
De Linker Wang organiseert donderdag 29 maart een bijeenkomst over het zelfgekozen levenseinde. Naar aanleiding van een aflevering van de LUX tv-serie ‘Op sterven na dood’ van de IKON vindt een gesprek plaats onder leiding van prof. dr. Manuela Kalsky. Lees verder >
God is liefde, geen
goeierik
Een van de ontwikkelingen in de laatste vijftig jaar is geweest dat onze voorstelling van God is veranderd, schrijft André Lascaris. Van een God voor wie men bang was, een God die probeerde zijn eer op te houden, een God die verzoend moest worden wanneer mensen hem in zijn eer aantastte, een God die over ons zou oordelen en ons bij elke stap volgde, een almachtige, over alles en allen heersende God, een mannelijke God, zijn we gegroeid naar een God die liefde is. Lees verder >
Wat kom jij in de wereld doen?
Plotseling staat het woord er:
idealen. Ik word me ervan bewust dat ik dit woord al geen jaren meer
heb gebruikt en het ook anderen niet heb horen gebruiken, schrijft
André Lascaris.
Ik herinner me dat de Nederlandse dominicanen in de jaren vijftig
een folder hadden om jongens te verlokken dominicaan te worden. De
folder was heel aardig, duidelijke letters, goede foto’s en had als
titel: ‘Wat kom jij in de wereld doen?’. Er werden verschillende
mogelijkheden aangeboden – ik ben ze vergeten, maar vooral het
Dominicaan zijn werd aangeprezen.
Lees verder >
Boekpresentatie: De ideologie van de PVV
Op vrijdagmiddag 2 maart presenteerde arabist Jan Jaap de Ruiter
zijn nieuwe boek
De ideologie van de PVV in De Nieuwe Liefde in
Amsterdam. Een van de organisatoren was project WIJ. De Ruiter neemt in zijn boek het gedachtegoed van de PVV
onder de loep, zoals dat verwoord is in het boek De schijn-elite van de valse munters van
PVV-Kamerlid Martin Bosma.
Reporter Sahar
Jahish van www.nieuwwij.nl sprak met een aantal deelnemers aan het debat, waaronder Rob
Riemen, directeur van het
Nexus Instituut, en een aantal aanwezigen in de zaal. Het
resultaat ziet u in onderstaande video.
Nora
Asrami in Schepper & Co
Nora Asrami, promovenda
bij het DSTS, is de komende zes weken te gast in het radioprogramma
Schepper & Co. Een
NCRV programma over actuele ontwikkelingen rondom levensbeschouwing
en spiritualiteit.
De radio-uitzending is elke zondag van 14.00 uur - 16.00 uur te
beluisteren op radio 5. De eerste uitzending met Nora is op 29
januari.
Studiedag over eucharistie
De Studiecentra van de Nederlandse Religieuzen en de
KNR organiseren op 15 maart eenstudiedag over eucharistie.
De studiedag vindt plaats in
het klooster Maria Mater Dei van de Franciscanessen Alles voor Allen, Mgr Hopmansstraat 2,
Breda.
Opgeven kan tot 1 maart, per mail aan s.hobeijn@knr.nl of per post
aan KNR, t.a.v. mw S. Hobeijn, Postbus 111, 5201 AC
’s-Hertogenbosch.
André Lascaris hield een lezing ter gelegenheid van deze studiedag.
Lees verder >
Met deze keer:- Gouden Kalf-winnaar Nasrdin Dchar- Groen Links-fractievoorzitter
Jolande Sap over het Kinderpardon- de theologen Huub Oosterhuis en
Manuela Kalsky over de Edward Schillebeeckx-leerstoel die Kalsky
sinds 1 januari bekleedt
Presentatie: Daphne Bunskoek.
Met live muziek van de Flageolettes en een bar die open is vanaf
16.30 uur!
Na afloop kunt u blijven eten in De Nieuwe Liefde. Doe mee met het
aanschuifdiner! Van 18.00 uur tot 20.00 uur kunt u voor € 10 een
dagschotel krijgen; dinerbonnen zijn op 6 januari te koop bij de
receptie.
Datum: Vrijdag 6 januari 17.30-18.45 uur.
Locatie: De Nieuwe Liefde
Da Costakade 102
Amsterdam,
www.denieuweliefde.com.
Manuela Kalsky bijzonder hoogleraar aan VU
Dr. Manuela Kalsky (1961) wordt met ingang van 1 januari 2012 voor
twee dagen per week als bijzonder hoogleraar aan de Vrije
Universiteit benoemd. De leerstoel, vernoemd naar de dominicaanse
theoloog Edward Schillebeeckx, wil in zijn geest theologie en
samenleving met elkaar verbinden. De Edward Schillebeeckxleerstoel is een
initiatief van het Dominicaans
Studiecentrum voor Theologie en Samenleving en
De Nieuwe Liefde, het
centrum voor debat, bezinning en poëzie van Huub Oosterhuis. De
leerstoel is gevestigd aan de faculteit der Godgeleerdheid van de
VU.
Lees verder >
Studieweek EPIL in Wenen
De tweede studieweek van het European
Project for Interreligious Learning, waaraan het DSTS deelneemt,
vond plaats in Wenen van
18 t/m 25 september. Het thema van de studieweek was
Historic Memories and Present-Day Realities – Difficult Interactions.
Voor een uitgebreid verslag van de zes
Nederlandse deelnemers, lees
verder >
Wilt u meer weten over de achtergrond van EPIL? Marleen Kramer-Purmer,
student theologie en deelnemer aan EPIL, schreefeen interessante
introductie.
Ida Overdijk nieuwe hoofdredacteur Nieuwwij.nl
Ida Overdijk, theologe en IKON-eindredacteur religie
en cultuur, wordt per 1 oktober hoofdredacteur van de
interreligieuze website Nieuwwij.nl.
Ze volgt Franck Ploum op, die directeur wordt van het Amsterdamse
debat- en bezinningscentrum De Nieuwe Liefde.
Lees verder >
In memoriam Barbara Leijnse
Al wisten wij dat onze oud-collega Barbara Leijnse
ernstig ziek was, het bericht van haar overlijden op 17 augustus jl.
overviel ons desondanks. Barbara zag het levenslicht in 1967 in het
Belgische Gent. Zij was van protestantse huize en studeerde
theologie, eerst in Brussel en vervolgens in Groningen waar zij op
het spoor kwam van de feministische theologie. Ze studeerde af in de
exegese van de Hebreeuwse Bijbel. Vervolgens deed zij haar
kerkelijke opleiding in Leiden. Voordat Barbara in 2004 predikante
werd in de gemeente Lathum/Giesbeek, was zij vanaf het najaar 1999
vier jaar lang als junior onderzoeker werkzaam bij het Dominicaans
Studiecentrum voor Theologie en Samenleving in Nijmegen. In haar
onderzoek stond de feministische invalshoek centraal binnen de
exegetische studie van de Hebreeuwse Bijbel. Haar ervaringen vanuit
onder meer haar beginnend pastoraat – ze was van meet af aan
liturgisch geïnteresseerd – speelden door in haar publicaties op het
DSTS, zij het niet expliciet. Elders publiceerde zij wel liturgisch
materiaal. Barbara was bescheiden, maar hield tegelijkertijd vast
aan verworvenheden en ontdekkingen - met name op het snijvlak van
bijbelexegese en feminisme - waarvan ze ontdekte dat ze heilzaam
waren voor haar en anderen. In haar exegetische studies toonde ze
veel belangstelling voor de relatie tussen de uitleg van de Bijbel
en moderne vormen van kunst, met name film.
Barbara publiceerde in het negende DSTS-cahier (2000)
een artikel onder de titel ‘Zin
in verlangen’ over girls, liefde, lust en seksuele
activiteit in de Bijbel. Ze liet in het Jozefverhaal een ander dan
het gebruikelijkebeeld zien van de
vrouw van Potifar (Gen. 39) en deed dat tegen de achtergrond van
hedendaagse verbeeldingen van Girl power. In het DSTS-cahier
nr. 11 (2003) wijdde ze in een artikel ‘Eva’s
zoete eetlust’ aan de hand van de film Chocolat een
kritische beschouwing aan het schoonheids- en slankheidsideaal dat
vrouwen opgelegd wordt. Ze deed dit tegen de achtergrond van een
tegendraadse lezing van het scheppingsverhaal, met name het eten van
de boom van kennis van goed en kwaad door Eva (Gen. 2 en 3). In een
extra nummer van het Tijdschrift voor Geestelijk Leven dat het DSTS
in 2002 publiceerde onder de titel ‘Openbaring vind(t) plaats’,
legde Barbara in het artikel ‘Openbaring
als worsteling’ de film Festen naast het Bijbelse verhaal
van het gevecht van Jacob aan de Jabbok , een gevecht op leven en
dood (Gen 32). Volgens Barbara was de openbaring die zich door deze
worsteling heen manifesteert niet in de eerste plaats gericht op het
herstel van relaties, maar op het levend houden van de herinnering,
in het beeld van de zegen en de opkomende zon.
Als toenmalige DSTS collegae herinneren wij ons
Barbara als creatieve en deskundige exegete die eigenzinnig, ondanks
tegenslagen in het leven, haar eigen weg ging. Moge de herinnering
aan haar tot zegen strekken, allereerst voor haar zoontje Benjamin
en haar man Trinus en vervolgens voor allen die haar hebben gekend
en haar hebben leren waarderen. Moge haar licht nu opgaan als de
opkomende zon.
Staf en bestuur DSTS
Voor het lezen van haar artikelen klik op de
desbetreffende titel in de tekst.
Nationale Vredesdag Religieuzen in Den Bosch
Op zaterdag 10 september vindt de
Nationale Vredesdag Religieuzen plaats. Het thema van de
dag 'Hoor het roepen aan de poort' is geïnspireerd op het jaarthema van de KNR
'Geroepen om te
horen - antwoorden op vragen van gezag en
gehoorzaamheid'. Aan
de hand van dit motto wordt onder begeleiding van
Manuela Kalsky gereflecteerd op onze plaats als
religieuzen in de wereld, in onze maatschappij nu,
waarin helaas meer muren worden opgetrokken dan bruggen
gebouwd.
Praktische informatie Datum: 10 september 2011
Locatie: Ds. Piersoncollege, Den Bosch
Toegang: gratis
Aanmelden voor 1 september:
s.hobeijn@knr.nl
Of door een kaartje te sturen aan KNR, S.Hobeijn, Postbus
111, 5201 AC Den Bosch
Na aanmelding volgt een programma en
routebeschrijving.
Boekpresentatie Onszelf voorbij
Graag nodigt het DSTS u uit voor
de presentatie van het boek Onszelf voorbij op
donderdag 1 september van 16.00-17.00 uur in Amsterdam.
Middeleeuwse kaartenmakers kenden niet de hele
wereld en de onbekende delen lieten ze vaak maar wit.
‘Hier zijn draken’ of ‘waar de leeuwen zijn’, schreven
ze er dan bij, maar soms ook ‘Eldorado’ of zelfs ‘het
Paradijs’. Onszelf voorbij gaat over
veranderende gemeenschappen vandaag de dag. En vooral
over de vraag of het verlies of winst oplevert om over
de grenzen van de eigen identiteit heen te kijken.
Volgens velen in de samenleving zijn we onszelf in het
proces van integratie en multi-culti geheel
voorbijgelopen. Anderen vinden dat we zo’n stap ‘voorbij
ons eigen erf’ eerst maar eens moeten zetten.
Een team van theologen en andere wetenschappers
onderzoekt in dit boek hoe politieke partijen, kerken,
theatergezelschappen en andere groepen hun grenzen
trekken – en overschrijden. Hoe stellen zij zich de
wereld voorbij hun eigen grenzen voor? Als het domein
van een bedreigende ander? Of ligt daar juist een
braakliggend terrein vol mogelijkheden voor eigen nog
niet verwerkelijkte projecten? En welke politieke
consequenties hebben die verschillende voorstellingen?
Lees verder >
Met bijdragen van: Hanneke Arts-Honselaar, Jonneke
Bekkenkamp, Kees den Biesen, Kees de Groot, André
Lascaris, Edgar Meij, Peter Nissen, Marleen Rensen,
Maarten de Rijke, Inez van der Spek en Joris Verheijen.
Het programma 16.00 uur: Opening door Manuela Kalsky
16.15 uur: Gesproken recensie door Ger Groot
16.30 uur: Intermezzo - theatergroep Zeevuh
16.45 uur: Uitreiking eerste exemplaar Onszelf
voorbij, aansluitend borrel
Praktische informatie Datum/tijd: 1 september van 16.00-17.00 uur
Lokatie: Corvershof, Nieuwe Herengracht 18, Amsterdam
Aanmelden: voor 22 augustus via
secretariaat@nieuwwij.nl
EPIL
in Böldern
Het DSTS neemt
deel aan het European Project for
Interreligious Learning (EPIL). Een internationaal project
waarbij de dialoog tussen vrouwen met een islamitische en
christelijke achtergrond centraal staat. De vrouwen komen uit
Bosnië-Herzegovina, Libanon, Nederland, Oostenrijk en Zwitserland,
en ontmoeten elkaar twee keer per jaar tijdens een studieweek in een
van de gastlanden. Ze wisselen er ervaringen en kennis uit over
omgaan met culturele en religieuze verschillen. De eerste studieweek
was van 30 april t/m 7 mei 2011 in het Zwitserse Böldern. De zes
Nederlandse deelnemers doen
hier verslag.
Frank Bosman wint
Theologie Podiumprijs 2011
De katholieke theoloog Frank Bosman heeft de Theologie
Podiumprijs 2011 gewonnen. Het boek De Bijbel cultureel van
de protestantse theologen Marcel Barnard en Gerda van de Haar won de
Theologie Publicatieprijs 2011. De prijzen werden uitgereikt tijdens
de eerste Nacht van de Theologie in de Hermitage Amsterdam.
Manuela Kalsky, directeur van het DSTS en Nieuwwij.nl, stond
samen met Frank Bosman en Herman Selderhuis op de shortlist van de
Theologie Podiumprijs 2011. Tot en met 16 juni kon er op één van de
theologen gestemd worden.
Franck Ploum nieuwe hoofdredacteur Nieuwwij.nl
De website www.nieuwwij.nl
heeft sinds 1 januari een nieuwe hoofdredacteur, Franck Ploum. Hij
volgt Manuela Kalsky op die het onderzoeksteam gaat leiden. Ploum is
theoloog en als projectmedewerker verbonden aan De Nieuwe Liefde.
Hij was tot vorig jaar projectredacteur bij Zinweb.nl.
Dominicaanse theologen bijeen in Münster
Van donderdagavond 9 december tot zaterdagmiddag 11 december kwamen voor
de vijfde keer Dominicaanse theologen uit Europa bijeen, deze keer in
Münster. De eerste keer was tien jaar geleden in Huissen op initiatief
van het Dominicaans Studiecentrum (DSTS) te Nijmegen. De laatste keren
heeft het studiecentrum van de Duitse Dominicanen, het Chenu instituut
in Berlijn, de conferentie georganiseerd. Voor de bijeenkomst in Münster
hadden zich dertig deelnemers opgegeven, maar bijna een derde kon niet
komen doordat de weersomstandigheden het reizen voor hen onmogelijk
maakte. Het thema was: In memoriam Edward Schillebeeckx OP (1914-2009).
Impulsen voor de theologieën in de 21e eeuw. Lees
het vervolg van het artikel op de website www.nieuwwij.nl.
Marion Tumbrink schreef een
verslag van de conferentie.
¤¤¤
Het DSTS in gesprek met theologen in Polen
Staf- en bestuursleden van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en
Samenleving bezochten begin oktober de theologische faculteit van de universiteit
van Lublin, in Polen. Lees het verslag van
een boeiende, maar ook moeizame ontmoeting met een katholieke wereld die nu
nog erg verschilt van de onze.
Op de foto staf en bestuursleden van het DSTS en medewerkers van het
Instituut voor fundamentele theologie van de Katholieke Universiteit
Lublin. V.l.n.r.: Adam Was s.v.d., Cissy Pater (office manager DSTS),
rev. Krzysztof Kaucha, Nico Schreurs (voormalig voorzitter DSTS),
Stanislaw Grodz s.v.d., Manuela Kalsky (directeur DSTS), Wojtek Czeronko,
Jan Peters s.j. (penningmeester DSTS), Peter Nissen (voorzitter DSTS).
Niet op de foto: André Lascaris o.p. (staf DSTS).
¤¤¤
Als ik W!J word
Op maandag 7 juni vond in de Dominicuskerk in Amsterdam
de presentatie plaats van het boek ‘Als ik W!J word’. De essays in dit boek vormen
een boeiende verkenningstocht langs veranderende structuren, klassieke uitsluitingsmechanismen
en nieuwe mogelijkheden. Ze zijn de eerste presentatie van de resultaten van het meerjarige
onderzoeksproject van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving:
Op zoek naar een nieuw ‘wij’ in Nederland. Het boek werd gepresenteerd door Jonneke Bekkenkamp,
universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam en een van de redacteuren van het boek.
De uitgave van ‘Als ik W!J word’ is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van
Kerk en Wereld. Zie ook de informatie op de website
van het project W!J,
met links naar een fotoreportage en de presentatie van Jonneke Bekkenkamp.
Lees verder >
¤¤¤
Project W!J wil de wij/zij-tegenstellingen
in Nederland helpen slechten. Het wil bruggen bouwen tussen oude en
nieuwe Nederlanders en bijdragen aan een plezierige en vreedzame
samenleving. We gaan op zoek naar een ‘nieuw wij’. Dit
gebeurt door ontmoetingen op bijeenkomsten en een multimediale website
www.nieuwwij.nl
Op de website worden door middel van video’s, opinies, columns,
artikelen, etc. actuele thema’s aan de orde gesteld die van belang
zijn voor het vinden van een ‘nieuw wij’ in Nederland, waarin
oude en nieuwe Nederlanders zich thuis kunnen voelen. Het gaat erom
onderlinge verschillen te benoemen, vooral op het terrein van burgerschap,
zingeving en samenleving, de diversiteit in onze samenleving onder ogen
te zien en constructief vorm te geven.
¤¤¤
Video
U kunt een 12 minuten durende video over het DSTS bekijken.
Alleen voor breedbandverbindingen (ADSL/kabel)! naar de video
¤¤¤
Reliflex slaapt!
Op 8 januari 2007 gaven het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS) en Stichting Zinweb het startsein voor een uniek internetproject in Nederland: www.reliflex.nl — een proeftuin voor religieuze flexibiliteit. De site werd een groot succes.
Nu, op 1 september 2008, houdt Reliflex.nl op te bestaan, maar de gedachte achter Reliflex gaat door.
Op de site van Reliflex leest u meer en kunt u reageren.
¤¤¤
LUX Onderstroom: Nederland op zoek naar een nieuw wij
LUX, een co-productie van IKON en Museum Catharijneconvent Utrecht, laat op 27 april 2008 om 11.30 uur op Nederland 2 naar aanleiding van de studiedag Op zoek naar een nieuw wij van het DSTS een aantal denkers over dit onderwerp aan het woord. Aan bod komen Tariq Ramadan, van wie de uitdrukking “het nieuwe wij” afkomstig is; Manuela Kalsky pleit tegen de hokjesgeest en voor kennis en empathie in het religieuze debat; James Kennedy werpt een blik op ons verzuilde verleden; en Naema Tahir stelt dat participatie de sleutel is tot een nieuw wij. Psychotherapeute Else-Marie van den Eerenbeemd is ertegen mensen een identiteit op te dringen zonder hun ‘roots’ te erkennen. Zij pleit voor een ‘verworven’ loyaliteit: mensen kiezen voor verbondenheid met een nieuw land.
De uitzending van LUX is verkrijgbaar op dvd.
Meer informatie op de website van LUX, waar u de uitzending ook kunt bekijken
¤¤¤
Op 15 maart 2008 vond in LUX te Nijmegen plaats: Op zoek naar een nieuw 'wij'
Voorbij de bindingsangst
Bart Brandsma & Manuela Kalsky, Ten Have 2008
Het religieuze landschap verandert: geloof is geen
zaak meer van vaststaande formules. Nederland is verstrikt geraakt in wij-zij-
tegenstellingen. Krijgen cultuurpessimisten gelijk en valt Nederland uit
elkaar? In die boek gaan de auteurs op zoek naar antwoorden op de vraag wat
er nodig is om een 'nieuw wij' in Nederland te vinden. Een 'wij' dat niet
op het principe van uitsluiting berust, maar dat erin slaagt álle Nederlanders
een thuisgevoel te geven. Voorbij de bindingsangst en met een open vizier
gericht op de toekomst.
Negen prominente intellectuelen, zoekers en visionairs - onder meer
Jean-Jacques Suurmond, Joep Dohmen, Willem Schinkel, Halleh Ghorashi en Hans
Alma - vertellen hoe zij hierover denken. Hoe kijken zij aan tegen het idee
van een 'nieuw wij' dat verschillen tussen mensen weet te verbinden zonde
uit te sluiten?
Alle geïnterviewden hebben zich laten verleiden tot een open en persoonlijk
gesprek. Aan de hand van hun ervaringen schetsen zij hun spirituele en
intellectuele zoektocht naar wat voor hen van waarde is en wat tegelijkertijd
hun eigen wereld overstijgt met het oog op het goede leven voor allen.
Met hart en verstand, twijfelend en toch ook vasthoudend aan hun eigen
inzichten en overgeleverde wijsheden verkennen zij nieuw land - een land waar
mensen met verschillende levensovertuigingen mogen en willen wonen. Kortom,
een W!J-land.
I.s.m. het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS)
Recensie door Jaap van der Sar,
medewerker van Stichting Oikos
Het incident, mij krijgt het niet in de greep. Dat is mijn
hoop en mijn inzet. Als je incidenten geldingskracht geeft, heb je geen
leven meer. (Halleh Ghorashi, p. 62)
Het is één van de vele prachtige zinnen die in het boek W!J-land -
voorbij de bindingsangst te vinden is. Het boek biedt 9 hoofdstukken
waarin evenveel mensen onder het vergrootglas gelegd worden rond hun
opvattingen over de samenleving, de identiteit of het gebrek er aan, de
manier waarop mensen zich in spanningen staande houden. Diepe doorkijkjes
in menselijk gedrag wisselen relativeringen van gewichtigdoenerij af. Een
boek voor denkers. Twee denkers reflecteren daar dan vervolgens op -
Bart Brandsma en Manuela Kalsky. Allemaal aanleidingen om verder te denken.
Die kracht is ook de zwakte van het boek. Met denken verandert de wereld
nog niet. Denken is bijna steeds na-denken, achteraf-denken. We moeten
vooruit. De praktijk, soms hard, meestal lastig en zelden eenduidig, komt
wat te weinig aan bod. Het boek, uitdrukking van een project, vraagt om een
vervolg. Er zijn voldoende aanzetten om het praktische werk aan te pakken.
Evenals Hans Achterhuis in Met alle geweld komt Bart Brandsma met
bijna een loflied op het conflict. Ik vermoed dat het zingbaar is.
¤¤¤
Buigzame Gelovigen Essays over religieuze flexibiliteit
Chris Doude van Troostwijk, Leo Oosterveen en Evert van den Berg (red.),
Boom 2008
Op 15 maart is bij
uitgeverij Boom Buigzame Gelovigen, Essays over
religieuze flexibiliteit verschenen, onder redactie van Chris
Doude van Troostwijk, Leo Oosterveen en Evert van den Berg.
Buigzame gelovigen is een bundel essays bij het succesvolle
webproject Reliflex en en besluit het onderzoeksproject 'De transformatie van
religieuze identiteit. Culturele en religieuze verscheidenheid als
uitdaging aan de christelijke theologie', dat het Dominicaans
Studiecentrum van 2004 tot 2008 uitvoerde. Het boek sluit aan bij de
groeiende actuele mediabelangstelling voor de interreligieuze dialoog.
Kirche in bewegung/Kerk in beweging Deutsch-niederländische Reflexionen zur Ekklesiologie aus
dominikanischer Sicht/Duits-Nederlandse
reflecties over ecclesiologie vanuit dominicaans perspectief
Thomas Eggensperger, Ulrich Engel, Leo Oosterveen (Hg./Red.), LIT Verlag
Wat is een
geloofwaardige kerk? Theologen van de dominicanenorde uit Nederland en Duitsland discussiëren over deze vraag tegen de achtergrond van hun ordestraditie en in de context van de West-Europese pluralistische samenlevingen. Het boek presenteert een drieslag: ecclesiologische diagnoses, ontwikkelingen en plaatsbepalingen.
Vreemde aanrakingen De kracht van het vreemde in religie, kunst en literatuur
Inez van der Spek (red.). Uitgeverij Valkhof Pers, € 19,90, met kleurenillustraties
Waar raken het vertrouwde en het vreemde elkaar? Dóór elkaar? En ook: wie is mijn naaste, wie een vreemdeling? Vreemde aanrakingen is een creatieve zoektocht in woord en beeld naar de culturele kracht van het vreemde. Het vreemde verwijst zowel naar de concrete vreemdeling als naar het Vreemde in religieuze zin: het geheim van God. Theologen, filosofen, schrijvers en kunstenaars beschrijven en verbeelden met elkaar hoe beide gestalten van het vreemde elkaar kunnen (aan)raken in een op drift geraakte wereld.
Vreemde aanrakingen bevat essays van Anne-Marie Korte, Michiel van Kempen, Erwin Jans, Anton Simons, Sylvia Grevel, Arjen Mulder en Mayra Rivera en tekeningen van Wafae Ahalouch el Keriasti. Inez van der Spek interviewt kunstenaar Tiong Ang over de tentoonstelling Nederland 1, waarvan kleurenfoto’s zijn opgenomen. Verder is er een lang gedicht te vinden van Arnold Jansen op de Haar, verhalen van Annel de Noré en Fouad Laroui en een overdenking bij een foto door Hans Aarsman.
¤¤¤
Nader tot U? Meer moderne devoties Onder redactie van Manuela Kalsky, Ida Overdijk en Inez van der Spek. Uitgeverij L.J. Veen, € 18,90, met foto's van de auteurs
Nader tot U? is een 'publieke biecht' van veertien mannen en vrouwen over de plaats van religie in hun dagelijks leven. Afkomstig uit verschillende religieuze tradities, schrijven zij frank en vrij over hun geloof. Voor allen - gelovigen en afvalligen, twijfelaars en bekeerlingen - blijkt het verlangen naar een zinvol bestaan onuitroeibaar.
Mohammed Benzakour * Abdulwahid van Bommel * Liesbeth Coltof * Kaouthar Darmoni * Elma Drayer * Chitra Gajadin * Arnon Grunberg * Hilde Kieboom * Elisa Klapheck * Ariëlla Kornmehl * Ton Lathouwers * Ruud Lubbers * Karim Traïdia * Colet van der Ven
Tijdens de presentatie van Nader tot U? op 8 maart 2007 hield schrijfster Désannevan Brederode een opmerkelijke toespraak Lees haar tekst hier...
¤¤¤
Ook de 2e druk van Ons rakelings nabij. Gedaanteveranderingen van God en geloofis uitverkocht. Helaas heeft de uitgever besloten geen nieuwe druk uit te brengen. Daarom is dit boek nu voor iedereen toegankelijk op deze site. Klik de omslag aan.
Dominicaans Studiecentrum
voor Theologie en Samenleving
Erasmusgebouw k17.28, Nijmegen
Postadres:
Nieuwe Herengracht 18
1018 DP Amsterdam
Tel. 020-6235721 secretariaat@nieuwwij.nl
www.dsts.nl