Dominicaans Studiecentrum
voor Theologie en Samenleving

ACTUEEL

Nora Asrami in Schepper & Co

Nora Asrami, promovenda bij het DSTS, is de komende zes weken te gast in het radioprogramma Schepper & Co. Een NCRV programma over actuele ontwikkelingen rondom levensbeschouwing en spiritualiteit. De radio-uitzending is elke zondag van 14.00 uur - 16.00 uur te beluisteren op radio 5. De eerste uitzending met Nora is op 29 januari.

Studiedag over eucharistie

De Studiecentra van de Nederlandse Religieuzen en de KNR organiseren op 15 maart een studiedag over eucharistie. De studiedag vindt plaats in het klooster Maria Mater Dei van de Franciscanessen Alles voor Allen, Mgr Hopmansstraat 2, Breda.                                 Opgeven kan tot 1 maart, per mail aan s.hobeijn@knr.nl of per post aan KNR, t.a.v. mw S. Hobeijn, Postbus 111, 5201 AC ’s-Hertogenbosch. 

                         Vrijdag 6 januari - Café De Nieuwe Liefde    

Met deze keer:- Gouden Kalf-winnaar Nasrdin Dchar- Groen Links-fractievoorzitter Jolande Sap over het Kinderpardon- de theologen Huub Oosterhuis en Manuela Kalsky over de Edward Schillebeeckx-leerstoel die Kalsky sinds 1 januari bekleedt

Presentatie: Daphne Bunskoek.
Met live muziek van de Flageolettes en een bar die open is vanaf 16.30 uur!

Na afloop kunt u blijven eten in De Nieuwe Liefde. Doe mee met het aanschuifdiner! Van 18.00 uur tot 20.00 uur kunt u voor € 10 een dagschotel krijgen; dinerbonnen zijn op 6 januari te koop bij de receptie.

Datum: Vrijdag 6 januari 17.30-18.45 uur.                                                                Locatie: De Nieuwe Liefde
Da Costakade 102
Amsterdam, www.denieuweliefde.com.

Manuela Kalsky bijzonder hoogleraar aan VU

Dr. Manuela Kalsky (1961) wordt met ingang van 1 januari 2012 voor twee dagen per week als bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit benoemd. De leerstoel, vernoemd naar de dominicaanse theoloog Edward Schillebeeckx, wil in zijn geest theologie en samenleving met elkaar verbinden. De Edward Schillebeeckxleerstoel is een initiatief van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving en De Nieuwe Liefde, het centrum voor debat, bezinning en poëzie van Huub Oosterhuis. De leerstoel is gevestigd aan de faculteit der Godgeleerdheid van de VU.

Klik hier voor meer informatie.

                                              Studieweek EPIL in Wenen

De tweede studieweek van het European Project for Interreligious Learning, waaraan het DSTS deelneemt, vond plaats in Wenen van 18 t/m 25 september. Het thema van de studieweek was Historic Memories and Present-Day Realities – Difficult Interactions. Bekijk hier een uitgebreid verslag van de zes Nederlandse deelnemers.

Wilt u meer weten over de achtergrond van EPIL? Marleen Kramer-Purmer, student theologie en deelnemer aan EPIL, schreef een interessante introductie.

                Ida Overdijk nieuwe hoofdredacteur Nieuwwij.nl

Ida Overdijk, theologe en IKON-eindredacteur religie en cultuur, wordt per 1 oktober  hoofdredacteur van de interreligieuze website Nieuwwij.nl. Ze volgt Franck Ploum op, die directeur wordt van het Amsterdamse debat- en bezinningscentrum De Nieuwe Liefde.

Klik hier voor meer informatie.

IN MEMORIAM BARBARA LEIJNSE

Al wisten wij dat onze oud-collega Barbara Leijnse ernstig ziek was, het bericht van haar overlijden op 17 augustus jl. overviel ons desondanks. Barbara zag het levenslicht in 1967 in het Belgische Gent. Zij was van protestantse huize en studeerde theologie, eerst in Brussel en vervolgens in Groningen waar zij op het spoor kwam van de feministische theologie. Ze studeerde af in de exegese van de Hebreeuwse Bijbel. Vervolgens deed zij haar kerkelijke opleiding in Leiden. Voordat Barbara in 2004 predikante werd in de gemeente Lathum/Giesbeek, was zij vanaf het najaar 1999 vier jaar lang als junior onderzoeker werkzaam bij het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving in Nijmegen. In haar onderzoek stond de feministische invalshoek centraal binnen de exegetische studie van de Hebreeuwse Bijbel. Haar ervaringen vanuit onder meer haar beginnend pastoraat – ze was van meet af aan liturgisch geïnteresseerd – speelden door in haar publicaties op het DSTS, zij het niet expliciet. Elders publiceerde zij wel liturgisch materiaal. Barbara was bescheiden, maar hield tegelijkertijd vast aan verworvenheden en ontdekkingen - met name op het snijvlak van bijbelexegese en feminisme - waarvan ze ontdekte dat ze heilzaam waren voor haar en anderen. In haar exegetische studies toonde ze veel belangstelling voor de relatie tussen de uitleg van de Bijbel en moderne vormen van kunst, met name film.

Barbara publiceerde in het negende DSTS-cahier (2000) een artikel onder de titel ‘Zin in verlangen’ over girls, liefde, lust en seksuele activiteit in de Bijbel. Ze liet in het Jozefverhaal een ander dan het gebruikelijke beeld zien van de vrouw van Potifar (Gen. 39) en deed dat tegen de achtergrond van hedendaagse verbeeldingen van Girl power. In het DSTS-cahier nr. 11 (2003) wijdde ze in een artikel ‘Eva’s zoete eetlust’ aan de hand van de film Chocolat een kritische beschouwing aan het schoonheids- en slankheidsideaal dat vrouwen opgelegd wordt. Ze deed dit tegen de achtergrond van een tegendraadse lezing van het scheppingsverhaal, met name het eten van de boom van kennis van goed en kwaad door Eva (Gen. 2 en 3). In een extra nummer van het Tijdschrift voor Geestelijk Leven dat het DSTS in 2002 publiceerde onder de titel ‘Openbaring vind(t) plaats’, legde Barbara in het artikel ‘Openbaring als worsteling’ de film Festen naast het Bijbelse verhaal van het gevecht van Jacob aan de Jabbok , een gevecht op leven en dood (Gen 32). Volgens Barbara was de openbaring die zich door deze worsteling heen manifesteert niet in de eerste plaats gericht op het herstel van relaties, maar op het levend houden van de herinnering, in het beeld van de zegen en de opkomende zon.

Als toenmalige DSTS collegae herinneren wij ons Barbara als creatieve en deskundige exegete die eigenzinnig, ondanks tegenslagen in het leven, haar eigen weg ging. Moge de herinnering aan haar tot zegen strekken, allereerst voor haar zoontje Benjamin en haar man Trinus en vervolgens voor allen die haar hebben gekend en haar hebben leren waarderen. Moge haar licht nu opgaan als de opkomende zon.

Staf en bestuur DSTS

Nationale Vredesdag Religieuzen in Den Bosch

Boekpresentatie Onszelf voorbij

EPIL in Böldern

Het DSTS neemt deel aan het European Project for Interreligious Learning (EPIL). Een internationaal project waarbij de dialoog tussen vrouwen met een islamitische en christelijke achtergrond centraal staat. De vrouwen komen uit Bosnië-Herzegovina, Libanon, Nederland, Oostenrijk en Zwitserland, en ontmoeten elkaar twee keer per jaar tijdens een studieweek in een van de gastlanden. Ze wisselen er ervaringen en kennis uit over omgaan met culturele en religieuze verschillen. De eerste studieweek was van 30 april t/m 7 mei 2011 in het Zwitserse Böldern. De zes Nederlandse deelnemers doen hier verslag.  

Frank Bosman wint Theologie Podiumprijs 2011

De katholieke theoloog Frank Bosman heeft de Theologie Podiumprijs 2011 gewonnen. Het boek De Bijbel cultureel van de protestantse theologen Marcel Barnard en Gerda van de Haar won de Theologie Publicatieprijs 2011. De prijzen werden uitgereikt tijdens de eerste Nacht van de Theologie in de Hermitage Amsterdam.

Manuela Kalsky, directeur van het DSTS en Nieuwwij.nl, stond samen met Frank Bosman en Herman Selderhuis op de shortlist van de Theologie Podiumprijs 2011. Tot en met 16 juni kon er op één van de theologen gestemd worden.

 

Franck Ploum nieuwe hoofdredacteur Nieuwwij.nl

De website www.nieuwwij.nl heeft sinds 1 januari een nieuwe hoofdredacteur, Franck Ploum. Hij volgt Manuela Kalsky op die het onderzoeksteam gaat leiden. Ploum is theoloog en als projectmedewerker verbonden aan De Nieuwe Liefde. Hij was tot vorig jaar projectredacteur bij Zinweb.nl.

¤¤¤

Het DSTS in gesprek met theologen in Polen 

Staf- en bestuursleden van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving bezochten begin oktober de theologische faculteit van de universiteit van Lublin, in Polen. Lees het verslag van een boeiende, maar ook moeizame ontmoeting met een katholieke wereld die nu nog erg verschilt van de onze.

Op de foto staf en bestuursleden van het DSTS en medewerkers van het Instituut voor fundamentele theologie van de Katholieke Universiteit Lublin. V.l.n.r.: Adam Was s.v.d., Cissy Pater (office manager DSTS), rev. Krzysztof Kaucha, Nico Schreurs (voormalig voorzitter DSTS), Stanislaw Grodz s.v.d., Manuela Kalsky (directeur DSTS), Wojtek Czeronko, Jan Peters s.j. (penningmeester DSTS), Peter Nissen (voorzitter DSTS). Niet op de foto: André Lascaris o.p. (staf DSTS).

¤¤¤

Als ik W!J word 

Op maandag 7 juni vond in de Dominicuskerk in Amsterdam de presentatie plaats van het boek ‘Als ik W!J word’. De essays in dit boek vormen een boeiende verkenningstocht langs veranderende structuren, klassieke uitsluitingsmechanismen en nieuwe mogelijkheden. Ze zijn de eerste presentatie van de resultaten van het meerjarige onderzoeksproject van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving: Op zoek naar een nieuw ‘wij’ in Nederland. Het boek werd gepresenteerd door Jonneke Bekkenkamp, universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam en een van de redacteuren van het boek. De uitgave van ‘Als ik W!J word’ is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Kerk en Wereld. Zie ook de informatie op de website van het project W!J, met links naar een fotoreportage en de presentatie van Jonneke Bekkenkamp.

Meer informatie over het boek vindt u hier en op de website van uitgeverij Parthenon.

¤¤¤

Project W!J wil de wij/zij-tegenstellingen in Nederland helpen slechten. Het wil bruggen bouwen tussen oude en nieuwe Nederlanders en bijdragen aan een plezierige en vreedzame samenleving. We gaan op zoek naar een ‘nieuw wij’. Dit gebeurt door ontmoetingen op bijeenkomsten en een multimediale website www.nieuwwij.nl

Op de website worden door middel van video’s, opinies, columns, artikelen, etc. actuele thema’s aan de orde gesteld die van belang zijn voor het vinden van een ‘nieuw wij’ in Nederland, waarin oude en nieuwe Nederlanders zich thuis kunnen voelen. Het gaat erom onderlinge verschillen te benoemen, vooral op het terrein van burgerschap, zingeving en samenleving, de diversiteit in onze samenleving onder ogen te zien en constructief vorm te geven.

¤¤¤

Video

U kunt een 12 minuten durende video over het DSTS bekijken.
Alleen voor breedbandverbindingen (ADSL/kabel)!  naar de video

¤¤¤

Reliflex slaapt!

Nu, op 1 september 2008, houdt Reliflex.nl op te bestaan, maar de gedachte achter Reliflex gaat door. Op de site van Reliflex leest u meer en kunt u reageren.

¤¤¤

LUX Onderstroom: Nederland op zoek naar een nieuw wij

LUX, een co-productie van IKON en Museum Catharijneconvent Utrecht, laat op 27 april 2008 om 11.30 uur op Nederland 2 naar aanleiding van de studiedag Op zoek naar een nieuw wij van het DSTS een aantal denkers over dit onderwerp aan het woord. Aan bod komen Tariq Ramadan, van wie de uitdrukking “het nieuwe wij” afkomstig is; Manuela Kalsky pleit tegen de hokjesgeest en voor kennis en empathie in het religieuze debat; James Kennedy werpt een blik op ons verzuilde verleden; en Naema Tahir stelt dat participatie de sleutel is tot een nieuw wij. Psychotherapeute Else-Marie van den Eerenbeemd is ertegen mensen een identiteit op te dringen zonder hun ‘roots’ te erkennen. Zij pleit voor een ‘verworven’ loyaliteit: mensen kiezen voor verbondenheid met een nieuw land. De uitzending van LUX is verkrijgbaar op dvd.

Meer informatie op de website van LUX, waar u de uitzending ook kunt bekijken

¤¤¤

¤¤¤

12-delige serie Reliflex over religieuze flexibiliteit
op themakanaal Geloven

¤¤¤

W!J-land
Voorbij de bindingsangst
Bart Brandsma & Manuela Kalsky, Ten Have 2008

Het religieuze landschap verandert: geloof is geen zaak meer van vaststaande formules. Nederland is verstrikt geraakt in wij-zij- tegenstellingen. Krijgen cultuurpessimisten gelijk en valt Nederland uit elkaar? In die boek gaan de auteurs op zoek naar antwoorden op de vraag wat er nodig is om een 'nieuw wij' in Nederland te vinden. Een 'wij' dat niet op het principe van uitsluiting berust, maar dat erin slaagt álle Nederlanders een thuisgevoel te geven. Voorbij de bindingsangst en met een open vizier gericht op de toekomst.

Negen prominente intellectuelen, zoekers en visionairs - onder meer Jean-Jacques Suurmond, Joep Dohmen, Willem Schinkel, Halleh Ghorashi en Hans Alma - vertellen hoe zij hierover denken. Hoe kijken zij aan tegen het idee van een 'nieuw wij' dat verschillen tussen mensen weet te verbinden zonde uit te sluiten?

Alle geïnterviewden hebben zich laten verleiden tot een open en persoonlijk gesprek. Aan de hand van hun ervaringen schetsen zij hun spirituele en intellectuele zoektocht naar wat voor hen van waarde is en wat tegelijkertijd hun eigen wereld overstijgt met het oog op het goede leven voor allen.

Met hart en verstand, twijfelend en toch ook vasthoudend aan hun eigen inzichten en overgeleverde wijsheden verkennen zij nieuw land - een land waar mensen met verschillende levensovertuigingen mogen en willen wonen. Kortom, een W!J-land.

I.s.m. het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS)

Recensie door Jaap van der Sar, medewerker van Stichting Oikos

Het incident, mij krijgt het niet in de greep. Dat is mijn hoop en mijn inzet. Als je incidenten geldingskracht geeft, heb je geen leven meer. (Halleh Ghorashi, p. 62)

Het is één van de vele prachtige zinnen die in het boek W!J-land - voorbij de bindingsangst te vinden is. Het boek biedt 9 hoofdstukken waarin evenveel mensen onder het vergrootglas gelegd worden rond hun opvattingen over de samenleving, de identiteit of het gebrek er aan, de manier waarop mensen zich in spanningen staande houden. Diepe doorkijkjes in menselijk gedrag wisselen relativeringen van gewichtigdoenerij af. Een boek voor denkers. Twee denkers reflecteren daar dan vervolgens op - Bart Brandsma en Manuela Kalsky. Allemaal aanleidingen om verder te denken.

Die kracht is ook de zwakte van het boek. Met denken verandert de wereld nog niet. Denken is bijna steeds na-denken, achteraf-denken. We moeten vooruit. De praktijk, soms hard, meestal lastig en zelden eenduidig, komt wat te weinig aan bod. Het boek, uitdrukking van een project, vraagt om een vervolg. Er zijn voldoende aanzetten om het praktische werk aan te pakken. Evenals Hans Achterhuis in Met alle geweld komt Bart Brandsma met bijna een loflied op het conflict. Ik vermoed dat het zingbaar is.

¤¤¤

Buigzame Gelovigen
Essays over religieuze flexibiliteit
Chris Doude van Troostwijk, Leo Oosterveen en Evert van den Berg (red.), Boom 2008

Op 15 maart is bij uitgeverij Boom Buigzame Gelovigen, Essays over religieuze flexibiliteit verschenen, onder redactie van Chris Doude van Troostwijk, Leo Oosterveen en Evert van den Berg. Buigzame gelovigen is een bundel essays bij het succesvolle webproject Reliflex en en besluit het onderzoeksproject 'De transformatie van religieuze identiteit. Culturele en religieuze verscheidenheid als uitdaging aan de christelijke theologie', dat het Dominicaans Studiecentrum van 2004 tot 2008 uitvoerde. Het boek sluit aan bij de groeiende actuele mediabelangstelling voor de interreligieuze dialoog.

Lees verder over het boek

¤¤¤

Kirche in bewegung/Kerk in beweging
Deutsch-niederländische Reflexionen zur Ekklesiologie aus dominikanischer Sicht/Duits-Nederlandse reflecties over ecclesiologie vanuit dominicaans perspectief
Thomas Eggensperger, Ulrich Engel, Leo Oosterveen (Hg./Red.), LIT Verlag

Wat is een geloofwaardige kerk? Theologen van de dominicanenorde uit Nederland en Duitsland discussiëren over deze vraag tegen de achtergrond van hun ordestraditie en in de context van de West-Europese pluralistische samenlevingen. Het boek presenteert een drieslag: ecclesiologische diagnoses, ontwikkelingen en plaatsbepalingen.

Klik hier voor inhoudsopgave en toelichting

¤¤¤

Vreemde aanrakingen
De kracht van het vreemde in religie, kunst en literatuur
Inez van der Spek (red.). Uitgeverij Valkhof Pers, € 19,90, met kleurenillustraties

Waar raken het vertrouwde en het vreemde elkaar? Dóór elkaar? En ook: wie is mijn naaste, wie een vreemdeling? Vreemde aanrakingen is een creatieve zoektocht in woord en beeld naar de culturele kracht van het vreemde. Het vreemde verwijst zowel naar de concrete vreemdeling als naar het Vreemde in religieuze zin: het geheim van God. Theologen, filosofen, schrijvers en kunstenaars beschrijven en verbeelden met elkaar hoe beide gestalten van het vreemde elkaar kunnen (aan)raken in een op drift geraakte wereld.

Vreemde aanrakingen bevat essays van Anne-Marie Korte, Michiel van Kempen, Erwin Jans, Anton Simons, Sylvia Grevel, Arjen Mulder en Mayra Rivera en tekeningen van Wafae Ahalouch el Keriasti. Inez van der Spek interviewt kunstenaar Tiong Ang over de tentoonstelling Nederland 1, waarvan kleurenfoto’s zijn opgenomen. Verder is er een lang gedicht te vinden van Arnold Jansen op de Haar, verhalen van Annel de Noré en Fouad Laroui en een overdenking bij een foto door Hans Aarsman.

¤¤¤

Nader tot U? Meer moderne devoties
Onder redactie van Manuela Kalsky, Ida Overdijk en Inez van der Spek. Uitgeverij L.J. Veen, € 18,90, met foto's van de auteurs

Nader tot U? is een 'publieke biecht' van veertien mannen en vrouwen over de plaats van religie in hun dagelijks leven. Afkomstig uit verschillende religieuze tradities, schrijven zij frank en vrij over hun geloof. Voor allen - gelovigen en afvalligen, twijfelaars en bekeerlingen -  blijkt het verlangen naar een zinvol bestaan onuitroeibaar.
 
Mohammed Benzakour * Abdulwahid van Bommel * Liesbeth Coltof * Kaouthar Darmoni * Elma Drayer * Chitra Gajadin * Arnon Grunberg * Hilde Kieboom * Elisa Klapheck * Ariëlla Kornmehl * Ton Lathouwers * Ruud Lubbers * Karim Traïdia * Colet van der Ven
 

Tijdens de presentatie van Nader tot U? op 8 maart 2007 hield schrijfster Désanne van Brederode een opmerkelijke toespraak
Lees haar tekst hier...

  ¤¤¤