Actueel
 

Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving bestaat 25 jaar

Precies vijfentwintig jaar geleden, op 19 maart 1988, op het feest van Sint Jozef, werd met een eenvoudige handeling het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS) geopend. Het naambord werd door de dominicaan Leo Oosterveen o.p. op de muur van het toenmalige Dominicaanse klooster het Albertinum te Nijmegen gehecht. Lees verder >

Het DSTS is als instituut in de afgelopen 25 jaar volwassen geworden. Met de multimediale website-projecten Reliflex.nl en Nieuwwij.nl heeft het theologisch onderzoek en actuele vragen in de samenleving weten te verbinden en zo de Dominicaanse ‘prediking’ een eigentijdse, nieuwe impuls weten te geven. De dominicaan André Lascaris, the founding father van het DSTS, geeft ook na 25 jaar nog steeds zijn bijdrage op het digitale marktplein Nieuwwij.nl. Ook al zijn er inmiddels nog maar zo’n 80 dominicanen in Nederland, hun stem blijft onder andere via het DSTS in de Nederlandse samenleving op een eigentijdse manier klinken – inmiddels al 25 jaar.
Op 7 september zal dat in De Nieuwe Liefde in Amsterdam met een symposium worden gevierd. Zet u het alvast in uw agenda? De uitnodiging volgt.

De staf van het DSTS: Manuela Kalsky, André Lascaris, Nora Asrami en Heleen Ransijn

 

 

Manuela Kalsky verzorgt Van Oosbreelezing

Op zaterdag 13 april 2013 vond de 15e Van Oosbreelezing plaats in Zwolle. De lezing werd dit jaar gegeven door Manuela Kalsky en ging over 'Het realistisch idealisme van een nieuw wij'.
In de afgelopen vijftig jaar zijn religieuze en culturele verschillen een onderdeel van ons dagelijks leven geworden. De vraag hoe we daarmee moeten omgaan, kent nog geen bevredigende antwoorden. Het oude 'wij' ligt achter ons, maar wat komt ervoor in de plaats? Vanuit theoretisch en praktisch perspectief schetst Manuela Kalsky haar visie op een 'nieuw wij' onder het motto: Het is al begonnen, ziet u het niet?
 
Naar aanleiding van de Van Oosbreelezing verscheen een
interview met Manuela in De Stroom nummer 3, 2013 (uitgave van Het Apostolisch Genootschap).
 

 

Verslag laatste EPIL-week
 

De laatste module van Epil voerde de Nederlandse deelneemsters naar Libanon. Van 2 tot en met 10 februari 2013 bezochten ze onder andere de grootste moskee van Beiroet, de Armeense bisschop Aram de Eerste en zijn kerk, de antieke stad Byblos en de Folcolarebeweging in het berggebied Ain Aar. Het thema van deze bijzondere studieweek was Committed to staying together - One people, Multiple Confessions. Lees verder >

 

Blik in de spiegel door DSTS
 

Staf- en bestuursleden van het DSTS bezochten in het voorjaar van 2010 de theologische faculteit van de universiteit van Lublin in Polen. De ontmoeting resulteerde in de zojuist verschenen bundel  A glance in the mirror, met theologische inzichten en visies van de Poolse en Nederlandse auteurs op de toekomst van de theologie, kerk en samenleving. Lees verder >

 

Interview met Margot Kässmann over hoofddoekjes en omgang met de ander

De bekende Duitse theologe Margot Käßmann was te gast in Amsterdam. Aanleiding hiervoor was de presentatie van de Nederlandse versie van haar boek Midden in het leven. Käßmann was bisschop van de Evangelisch-Lutherse landskerk van Hannover en voorzitter van de Evangelische Kirche in Deutschland. Nu is ze ambassadeur van 'Luther 2017', het jubileumjaar ter ere van 500 jaar Reformatie. Manuela Kalsky interviewde haar voor Nieuwwij.nl over hoofddoekjes, de kerk en de omgang met anderen.

 

Bekijk ook deel 2 van het interview met Margot Kässmann

 

 

Interview in Volzin: onverstoorbaar op zoek naar een nieuw wij

Manuela Kalsky, kersvers hoogleraar aan de Vrije Universiteit, doet onderzoek naar reli-shoppende nieuwe spirituelen. Dat maakt deel uit van het ambitieuze project W!J, waarmee ze probeert religieuze tegenstellingen in Nederland te overbruggen. Prachtig doel, maar wat levert het concreet op? Lees verder >

 

Verlicht

Wanneer ik als kind van de lagere school naar de kerk liep, kwam ik door een straat met een synagoge waar in verschillende huizen voor het raam kaarsen brandden op de chanoeka-kandelaar, schrijft André Lascaris op www.nieuwwij.nl. De chanoeka moet ons herinneren aan de herovering en inwijding van de tempel door de Maccabeeën. Volgens een legende raakte de hoeveelheid lampenolie toen niet op. Het chanoeka-feest past goed bij kerstmis dat ook een lichtfeest is. Buiten de kerk nog meer dan in de kerk, gezien de vele versierde huizen. Lees verder >

 

 

Oratie 'Maak het verschil! Over religieuze diversiteit en het verlangen naar een nieuw wij'

Manuela Kalsky sprak op 12 november 2012 aan de Vrije Universiteit in Amsterdam haar inaugurele rede uit. Zij accepteerde hiermee formeel de Edward Schillebeeckx-leerstoel voor Theologie en Samenleving, een initiatief van De Nieuwe Liefde en het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS). Hieronder vindt u het videoverslag van de oratie.

 

Naar aanleiding van de inaugurele rede vond op 28 november op de VU het studentendebat ‘Weg met het Grote Verhaal: stelen als deugd!’ plaats, georganiseerd door de faculteit godgeleerdheid en studieverenigingen Voetius, Excelsior Deo Iuvante en Icarus.

 

Verslag EPIL-bijeenkomst in De Nieuwe Liefde

Op woensdagavond 3 oktober j.l. vond in de Amsterdamse De Nieuwe Liefde het EPIL-debat Living together in exciting times: in search of a New-We plaats.  Op de site Nieuwwij.nl vindt u twee verslagen van deze geslaagde avond. Lees verder >
De redactie van Nieuwwij.nl was aanwezig en maakte onderstaande video.

 

 

De deelneemsters aan EPIL verbleven van 30 september tot 7 oktober 2012 in het Dominicanenklooster in Huissen. Hun belevenissen legden ze vast in een verslag.
Lees verder >
Lees hier het verslag op de website van het Dominicanenklooster Huissen >.

 

Theologie is a mans world

 

Manuela Kalsky vertelt in een interview op Reliwerk.nl over haar functie als directeur van het DSTS en de website Nieuwwij.nl, en haar hoogleraarschap aan de VU.
"Theologie is nog steeds a man’s world, en het wordt tijd dat dat verandert. Er zijn inmiddels onderzoeken die aantonen dat diversiteit in een bedrijf veel betere prestaties tot stand brengt. Dat geldt dan niet alleen voor de man-vrouw verhouding, maar ook voor wat betreft kleur, etniciteit, levensbeschouwing en leeftijd. Het gaat wel veranderen,” aldus Manuela Kalsky. Lees verder >

 

Uitnodiging publieksdebat 3 oktober

                                 
In het kader van het European Project for Interreligious Learning (EPIL) wordt op 3 oktober het debat Living together in exciting times: in search of a New-We georganiseerd. Ruim 45 vrouwen uit Europa en het Midden-Oosten bezoeken in de eerste week van oktober ons land om kennis te maken met de Nederlandse diversiteit. EPIL is gericht op de ontmoeting tussen mensen van verschillende achtergronden om elkaar beter te leren kennen, begrijpen en respecteren, en te inspireren. Voor meer informatie zie
www.epil.ch.
Onder leiding van Naima Azough (oud-kamerlid GroenLinks) gaat het publiek het debat aan met verschillende gastsprekers over hoe wij in Nederland met elkaar en onze onderlinge verschillen omgaan. De belangrijke vraag, die ons allemaal aangaat, is wat Nederland nodig heeft voor een goed samenleven. Hoe kunnen we de verharding voorbij gaan en samen optrekken naar een gezonde toekomst waarin iedereen ertoe doet, ongeacht de verschillen? Wat gebeurt er al op dit gebied en wat moet er nog meer gebeuren?



Gastsprekers zin onder andere wethouder Andrée van Es van Amsterdam (Diversiteit en Participatie), arabist Petra Stienen, prof. dr. Manuela Kalsky (Vrije Universiteit/DSTS), Kürsat Bal (Contactorgaan Moslims en Overheid) en Klaas van der Kamp (Raad van Kerken). Speciale gast is zangeres Rajae El Mouhandiz.

Aanmelding: Omdat een gezamenlijke toekomst ook U aangaat, bent u van harte uitgenodigd om deel te nemen aan het debat en voorafgaande dialoogbuffet! Het buffet is van 18.00-19.30 uur en het debat vindt plaats om 19.30-21.30 uur. Aanmelden kan tot uiterlijk 26 september a.s. via e-mail:dsts@dsts.nl of telefoonnummer: 020-623.5721. Wilt u, in verband met de catering, doorgeven of u aan het buffet deelneemt?

Voertaal lezingen en discussies: Engels (vragen stellen vanuit het publiek kan en mag ook in het Nederlands). Locatie: De Nieuwe Liefde, Da Costakade 102, 1053 WP Amsterdam (Voor een routebeschrijving zie www.denieuweliefde.com). Organisatie: Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving i.s.m. onder andere EPIL, Contactorgaan Moslims en Overheid, de Oecumenische Vrouwensynode en Hogeschool Inholland.

Deze avond wordt mede mogelijk gemaakt door Kerk en Wereld en Kommissie Projecten in Nederland.

 

Vrijzinnige Vrouwen

Manuela Kalsky is na Annemiek Schrijver en Miek Pot de derde sterke vrouw in de reeks 'Vijf Vrijzinnige Vrouwen', die Zinweb in samenwerking met de NVO heeft gemaakt. Zinweb vroeg haar in dit interview of ze zichzelf als vrijzinnig ziet, wat de uitdaging is voor vrijzinnigen in deze tijd en wat de rol van vrouwen in deze sterk veranderende tijd is. Luister en deel!

 

 

Kiezen is moeilijk

Bij het lezen van een Duitse tekst op de middelbare school kwamen we bij de zin ‘Wahl ist Qual’. De leraar Duits vroeg ons: "Geef eens een typische Nederlandse uitdrukking hiervoor". Wij aan het nadenken. Maar niemand kwam er op. "Kiezen is moeilijk", gaf de leraar aan. Er ging een zucht door het leslokaal zoals van een ballon die leeg loopt, en er was wat ondergronds gegrom. Dit kun je toch geen typische Nederlandse uitdrukking noemen! Ik ben geen held in het Duits, maar ik denk dat het Duits hier heel wat krachtiger is: kiezen is een kwelling, is naar, ellendig. De laatste tijd is er veel discussie over de vraag of we wel bewust kiezen en of we niet een beslissing nemen voordat we ons ervan bewust zijn. Lees verder >

 

Wie trouwen er?

Een paar jaar geleden, toen het nog wel eens zomer was, sprak mij in de tram van Amsterdam een vrouw aan, schrijft André Lascaris. Ze was een jodin en dacht misschien dat ik joods was. Een vergissing die vaker gemaakt wordt. Zij vertelde me dat haar rabbi en anderen probeerden voor haar een huwelijk te arrangeren, waarbij zij overigens alle vrijheid behield om ‘ja’ of ‘neen’ te zeggen. Het arrangeren van huwelijken komt niet vaak meer voor. Maar voor joden is het belangrijk een vrouw te trouwen die een jodin is. Ieder die een joodse moeder heeft is zelf een jood.                                                  Lees verder >

 

WIJ in het land: interview met Zainab Al-Suwaij

Op 13 en 14 juni j.l. was de Amerikaanse moslima Zainab Al-Suwaij te gast bij het DSTS en De Nieuwe Liefde. Ze verzorgde lezingen en een masterclass over o.a. de positie van moslimvrouwen in het Midden-Oosten en de interculturele en interreligieuze dialoog tussen oost en west. Reporter Sahar Jahish van Nieuwwij.nl ging in gesprek met Al-Suwaij en vroeg aan Manuela Kalsky waarom zij haar uitnodigde naar Nederland te komen. Het resultaat ziet u in onderstaande video.

 

W!J-interview met Peter Nissen

Wat heilig is, bepalen we zelf, zegt Peter Nissen, hoogleraar cultuurgeschiedenis van de religiositeit aan de Radboud Universiteit Nijmegen, in een interview met de website Nieuwwij.nl. Kijk maar naar de geschiedenis. God en de engelen maken in de jaren zestig plaats voor internationale solidariteit. Volgens Nissen zijn inmiddels vooral gezondheid en lifestyle heilige huisjes. Het gehele interview ziet u in onderstaande video.

 

Wat geeft iets waarde?

Wanneer je langs een juwelierswinkel loopt waar de gouden ringen en zilveren halskettingen je tegemoet glimmen, zou je kunnen denken dat de waarde van deze sieraden verankerd ligt in het materiaal waarvan ze gemaakt zijn: goud en zilver, schrijft André Lascaris op www.nieuwwij.nl. De menselijke arbeid heeft er waarde aan toegevoegd, maar een bronzen sieraad is meestal minder waard, ook als de hoeveelheid werk hetzelfde of groter is geweest. Toch is deze inschatting naïef. Wat maakt die sieraden zo duur? Dat ze zo mooi glimmen?Dat effect kun je ook met ander materiaal bereiken. Omdat goud en zilver zo zeldzaam zijn? Lees verder >

 

2 juni: symposium over de kracht van verscheidenheid

Dat mensen van elkaar verschillen, kan soms knap lastig zijn. Toch bestaan we dankzij onze grote verscheidenheid van talenten, smaken en ideeën.  Verscheidenheid is een niet te onderschatten kracht. Hoe kunnen we in de praktijk van alledag profiteren van verschillen tussen mensen? Wat kunnen we concreet doen om de kracht van de verscheidenheid te versterken?                                                      Over die vragen gaat het symposium 'De kracht van verscheidenheid' op zaterdagmiddag 2 juni in Delft. Theologe Manuela Kalsky en wethouder Raimond de Prez  laten hun licht schijnen over dit thema. In een gevarieerd programma krijgen deelnemers de gelegenheid hun visie hierop te uiten in een paneldiscussie en tijdens een openwanddiscussie. Lees verder >

 

Zainab Al-Suwaij in De Nieuwe Liefde

Donderdag 14 juni ontvangt De Nieuwe Liefde Zainab Al-Suwaij, progressieve Amerikaanse moslima en voorvechtster van vrouwenrechten en interreligieuze verdraagzaamheid.  Al-Suwaij is te gast in twee Engelstalige programma’s: in An Arab Spring for women? over de positie van moslimvrouwen in het Midden-Oosten en in Living together interreligiously over het samenleven van verschillende geloven en levensvisies. Dit is het eerste publieksprogramma van de Edward Schillebeeckx Leerstoel voor Theologie en Samenleving in De Nieuwe Liefde. Lees verder >

Op 13 juni geeft Zainab Al-Suwaij een masterclass aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Lees verder >

 

Epil bezoekt Bosnië

De derde EPIL-week (European Project for interreligious learning) werd gehouden in Bosnië-Herzegovina, van 4 tot en met 11 mei 2012.  Het thema van deze week was 'conflict en de potentie voor pluralisme. Het gebruik en misbruik van religie'.
EPIL is een internationaal vredesproject waarin Zwitserland, Oostenrijk, Bosnië-
Herzegovina, Libanon en Nederland in samenwerking met Duistland participeren. Elk
deelnemende land heeft net als Nederland een gelijk verdeeld aantal moslim- en
christenvrouwen afgevaardigd.
Lees ook het verslag van het bezoek aan Bosnië >

 

Studiemiddag 30 jaar Dominicus

Op Beloken Pasen 1982 begon het toenmalige KUC (Katholiek Universitair Centrum van de universiteit Gent) met zondagsvieringen voor leden en oud-leden. Tot op vandaag, bijna dertig jaar later, komen elke zondag een tachtigtal mensen bijeen in wat ondertussen "Dominicus" heet. Rondom die groep situeert zich een ruimere groep van 250 betrokkenen. Het voorjaar 2012 wordt dan ook de gelegenheid om die dertigste verjaardag wat luister bij te zetten met enkele evenementen voor een ruimer publiek. Een ervan is een studie- en discussiemiddag over de ontwikkeling van plaatselijke, relatief autonome kerkgroepen en kerken.  Sinds enige jaren zijn er in Vlaanderen christelijke groepen die zich qua liturgie en leken-voorgangers (vrouwen en mannen) min of meer zelfstandig van het katholieke kerkinstituut opstellen en die opvallend veel belang hechten aan een kritisch maatschappelijk engagement.                                  

Op onze studie-en discussiemiddag willen we nadenken en discussiëren over:                        - De religieuze gevoeligheid en dito groepsvorming in onze samenleving in het vizier krijgen en onszelf erin situeren.                                                                                                  - De christelijke authenticiteit van deze kerkvorming nieuwtestamentisch en theologisch onderzoeken en nadenken over de functies van deze kerken.                                             - Ons laten bevragen vanuit de ervaringswereld van jongeren inzake religie, geloof en kerk.

Plaats: Livinuszaal, Volmolenstraat, Gent. Tijdstip: zondag 22 april 2012, 14.30 u. tot 18.30 u.

 

Splijtzwam of bindmiddel?

Wanneer wordt godsdienst een vuist? Hans Achterhuis, Denker des Vaderlands, en Manuela Kalsky, directeur van het DSTS, gaan op vrijdag 13 april in Koog aan de Zaan in gesprek over de vraag of religie een splijtzwam of een bindmiddel is voor de Nederlandse samenleving in de komende jaren. Lees verder >

 

 

Verslag studiedag eucharistie

De Studiecentra van de Nederlandse Religieuzen en de KNR organiseerden op 15 maart een studiedag over eucharistie. De studiedag vond plaats in het klooster Maria Mater Dei in Breda. Het Vlaamse opinieweekblad Tertio publiceerde een verslag.                                Lees verder >>                                        .

 

Zelfgekozen levenseinde

De Linker Wang organiseert donderdag 29 maart een bijeenkomst over het zelfgekozen levenseinde. Naar aanleiding van een aflevering van de LUX tv-serie ‘Op sterven na dood’ van de IKON vindt een gesprek plaats onder leiding van prof. dr. Manuela Kalsky.                       Lees verder >                                             

 

God is liefde, geen goeierik

Een van de ontwikkelingen in de laatste vijftig jaar is geweest dat onze voorstelling van God is veranderd, schrijft André Lascaris. Van een God voor wie men bang was, een God die probeerde zijn eer op te houden, een God die verzoend moest worden wanneer mensen hem in zijn eer aantastte, een God die over ons zou oordelen en ons bij elke stap volgde, een almachtige, over alles en allen heersende God, een mannelijke God, zijn we gegroeid naar een God die liefde is. Lees verder >

 

 

Wat kom jij in de wereld doen?

Plotseling staat het woord er: idealen. Ik word me ervan bewust dat ik dit woord al geen jaren meer heb gebruikt en het ook anderen niet heb horen gebruiken, schrijft André Lascaris. Ik herinner me dat de Nederlandse dominicanen in de jaren vijftig een folder hadden om jongens te verlokken dominicaan te worden. De folder was heel aardig, duidelijke letters, goede foto’s en had als titel: ‘Wat kom jij in de wereld doen?’. Er werden verschillende mogelijkheden aangeboden – ik ben ze vergeten, maar vooral het Dominicaan zijn werd aangeprezen.
Lees verder >

 

Boekpresentatie: De ideologie van de PVV

Op vrijdagmiddag 2 maart presenteerde arabist Jan Jaap de Ruiter zijn nieuwe boek De ideologie van de PVV in De Nieuwe Liefde in Amsterdam. Een van de organisatoren was project WIJ. De Ruiter neemt in zijn boek het gedachtegoed van de PVV onder de loep, zoals dat verwoord is in het boek De schijn-elite van de valse munters van PVV-Kamerlid Martin Bosma.                                                                                                             Reporter Sahar Jahish van www.nieuwwij.nl sprak met een aantal deelnemers aan het debat, waaronder Rob Riemen, directeur van het Nexus Instituut, en een aantal aanwezigen in de zaal. Het resultaat ziet u in onderstaande video.

 
 

 

Nora Asrami in Schepper & Co

Nora Asrami, promovenda bij het DSTS, is de komende zes weken te gast in het radioprogramma Schepper & Co. Een NCRV programma over actuele ontwikkelingen rondom levensbeschouwing en spiritualiteit. De radio-uitzending is elke zondag van 14.00 uur - 16.00 uur te beluisteren op radio 5. De eerste uitzending met Nora is op 29 januari.


 

 

Studiedag over eucharistie

De Studiecentra van de Nederlandse Religieuzen en de KNR organiseren op 15 maart een studiedag over eucharistie. De studiedag vindt plaats in het klooster Maria Mater Dei van de Franciscanessen Alles voor Allen, Mgr Hopmansstraat 2, Breda.                                

Opgeven kan tot 1 maart, per mail aan s.hobeijn@knr.nl of per post aan KNR, t.a.v. mw S. Hobeijn, Postbus 111, 5201 AC ’s-Hertogenbosch. 

André Lascaris hield een lezing ter gelegenheid van deze studiedag. Lees verder >

Vrijdag 6 januari - Café De Nieuwe Liefde    

Met deze keer:- Gouden Kalf-winnaar Nasrdin Dchar- Groen Links-fractievoorzitter Jolande Sap over het Kinderpardon- de theologen Huub Oosterhuis en Manuela Kalsky over de Edward Schillebeeckx-leerstoel die Kalsky sinds 1 januari bekleedt

Presentatie: Daphne Bunskoek.
Met live muziek van de Flageolettes en een bar die open is vanaf 16.30 uur!

Na afloop kunt u blijven eten in De Nieuwe Liefde. Doe mee met het aanschuifdiner! Van 18.00 uur tot 20.00 uur kunt u voor € 10 een dagschotel krijgen; dinerbonnen zijn op 6 januari te koop bij de receptie.

Datum: Vrijdag 6 januari 17.30-18.45 uur.                                                                Locatie: De Nieuwe Liefde
Da Costakade 102
Amsterdam, www.denieuweliefde.com
.

 

Manuela Kalsky bijzonder hoogleraar aan VU

Dr. Manuela Kalsky (1961) wordt met ingang van 1 januari 2012 voor twee dagen per week als bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit benoemd. De leerstoel, vernoemd naar de dominicaanse theoloog Edward Schillebeeckx, wil in zijn geest theologie en samenleving met elkaar verbinden. De Edward Schillebeeckxleerstoel is een initiatief van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving en De Nieuwe Liefde, het centrum voor debat, bezinning en poëzie van Huub Oosterhuis. De leerstoel is gevestigd aan de faculteit der Godgeleerdheid van de VU. Lees verder >

 

 

Studieweek EPIL in Wenen

De tweede studieweek van het European Project for Interreligious Learning, waaraan het DSTS deelneemt, vond plaats in Wenen van 18 t/m 25 september. Het thema van de studieweek was Historic Memories and Present-Day Realities – Difficult Interactions. Voor een uitgebreid verslag van de zes Nederlandse deelnemers, lees verder >

Wilt u meer weten over de achtergrond van EPIL? Marleen Kramer-Purmer, student theologie en deelnemer aan EPIL, schreef een interessante introductie.

 

 

Ida Overdijk nieuwe hoofdredacteur Nieuwwij.nl                       

Ida Overdijk, theologe en IKON-eindredacteur religie en cultuur, wordt per 1 oktober  hoofdredacteur van de interreligieuze website Nieuwwij.nl. Ze volgt Franck Ploum op, die directeur wordt van het Amsterdamse debat- en bezinningscentrum De Nieuwe Liefde. Lees verder >

 

 

In memoriam Barbara Leijnse

Al wisten wij dat onze oud-collega Barbara Leijnse ernstig ziek was, het bericht van haar overlijden op 17 augustus jl. overviel ons desondanks. Barbara zag het levenslicht in 1967 in het Belgische Gent. Zij was van protestantse huize en studeerde theologie, eerst in Brussel en vervolgens in Groningen waar zij op het spoor kwam van de feministische theologie. Ze studeerde af in de exegese van de Hebreeuwse Bijbel. Vervolgens deed zij haar kerkelijke opleiding in Leiden. Voordat Barbara in 2004 predikante werd in de gemeente Lathum/Giesbeek, was zij vanaf het najaar 1999 vier jaar lang als junior onderzoeker werkzaam bij het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving in Nijmegen. In haar onderzoek stond de feministische invalshoek centraal binnen de exegetische studie van de Hebreeuwse Bijbel. Haar ervaringen vanuit onder meer haar beginnend pastoraat – ze was van meet af aan liturgisch geïnteresseerd – speelden door in haar publicaties op het DSTS, zij het niet expliciet. Elders publiceerde zij wel liturgisch materiaal. Barbara was bescheiden, maar hield tegelijkertijd vast aan verworvenheden en ontdekkingen - met name op het snijvlak van bijbelexegese en feminisme - waarvan ze ontdekte dat ze heilzaam waren voor haar en anderen. In haar exegetische studies toonde ze veel belangstelling voor de relatie tussen de uitleg van de Bijbel en moderne vormen van kunst, met name film.

Barbara publiceerde in het negende DSTS-cahier (2000) een artikel onder de titel ‘Zin in verlangen’ over girls, liefde, lust en seksuele activiteit in de Bijbel. Ze liet in het Jozefverhaal een ander dan het gebruikelijke beeld zien van de vrouw van Potifar (Gen. 39) en deed dat tegen de achtergrond van hedendaagse verbeeldingen van Girl power. In het DSTS-cahier nr. 11 (2003) wijdde ze in een artikel ‘Eva’s zoete eetlust’ aan de hand van de film Chocolat een kritische beschouwing aan het schoonheids- en slankheidsideaal dat vrouwen opgelegd wordt. Ze deed dit tegen de achtergrond van een tegendraadse lezing van het scheppingsverhaal, met name het eten van de boom van kennis van goed en kwaad door Eva (Gen. 2 en 3). In een extra nummer van het Tijdschrift voor Geestelijk Leven dat het DSTS in 2002 publiceerde onder de titel ‘Openbaring vind(t) plaats’, legde Barbara in het artikel ‘Openbaring als worsteling’ de film Festen naast het Bijbelse verhaal van het gevecht van Jacob aan de Jabbok , een gevecht op leven en dood (Gen 32). Volgens Barbara was de openbaring die zich door deze worsteling heen manifesteert niet in de eerste plaats gericht op het herstel van relaties, maar op het levend houden van de herinnering, in het beeld van de zegen en de opkomende zon.

Als toenmalige DSTS collegae herinneren wij ons Barbara als creatieve en deskundige exegete die eigenzinnig, ondanks tegenslagen in het leven, haar eigen weg ging. Moge de herinnering aan haar tot zegen strekken, allereerst voor haar zoontje Benjamin en haar man Trinus en vervolgens voor allen die haar hebben gekend en haar hebben leren waarderen. Moge haar licht nu opgaan als de opkomende zon.

Staf en bestuur DSTS

Voor het lezen van haar artikelen klik op de desbetreffende titel in de tekst.

 

Nationale Vredesdag Religieuzen in Den Bosch

Boekpresentatie Onszelf voorbij

 

EPIL in Böldern

Het DSTS neemt deel aan het European Project for Interreligious Learning (EPIL). Een internationaal project waarbij de dialoog tussen vrouwen met een islamitische en christelijke achtergrond centraal staat. De vrouwen komen uit Bosnië-Herzegovina, Libanon, Nederland, Oostenrijk en Zwitserland, en ontmoeten elkaar twee keer per jaar tijdens een studieweek in een van de gastlanden. Ze wisselen er ervaringen en kennis uit over omgaan met culturele en religieuze verschillen. De eerste studieweek was van 30 april t/m 7 mei 2011 in het Zwitserse Böldern. De zes Nederlandse deelnemers doen hier verslag.  

 

Frank Bosman wint Theologie Podiumprijs 2011

De katholieke theoloog Frank Bosman heeft de Theologie Podiumprijs 2011 gewonnen. Het boek De Bijbel cultureel van de protestantse theologen Marcel Barnard en Gerda van de Haar won de Theologie Publicatieprijs 2011. De prijzen werden uitgereikt tijdens de eerste Nacht van de Theologie in de Hermitage Amsterdam.

Manuela Kalsky, directeur van het DSTS en Nieuwwij.nl, stond samen met Frank Bosman en Herman Selderhuis op de shortlist van de Theologie Podiumprijs 2011. Tot en met 16 juni kon er op één van de theologen gestemd worden.

 

Franck Ploum nieuwe hoofdredacteur Nieuwwij.nl

De website www.nieuwwij.nl heeft sinds 1 januari een nieuwe hoofdredacteur, Franck Ploum. Hij volgt Manuela Kalsky op die het onderzoeksteam gaat leiden. Ploum is theoloog en als projectmedewerker verbonden aan De Nieuwe Liefde. Hij was tot vorig jaar projectredacteur bij Zinweb.nl.

Dominicaanse theologen bijeen in Münster 

Van donderdagavond 9 december tot zaterdagmiddag 11 december kwamen voor de vijfde keer Dominicaanse theologen uit Europa bijeen, deze keer in Münster. De eerste keer was tien jaar geleden in Huissen op initiatief van het Dominicaans Studiecentrum (DSTS) te Nijmegen. De laatste keren heeft het studiecentrum van de Duitse Dominicanen, het Chenu instituut in Berlijn, de conferentie georganiseerd. Voor de bijeenkomst in Münster hadden zich dertig deelnemers opgegeven, maar bijna een derde kon niet komen doordat de weersomstandigheden het reizen voor hen onmogelijk maakte. Het thema was: In memoriam Edward Schillebeeckx OP (1914-2009). Impulsen voor de theologieën in de 21e eeuw. Lees het vervolg van het artikel op de website www.nieuwwij.nl.

Marion Tumbrink schreef een verslag van de conferentie.

¤¤¤

Het DSTS in gesprek met theologen in Polen 

Staf- en bestuursleden van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving bezochten begin oktober de theologische faculteit van de universiteit van Lublin, in Polen. Lees het verslag van een boeiende, maar ook moeizame ontmoeting met een katholieke wereld die nu nog erg verschilt van de onze.

Op de foto staf en bestuursleden van het DSTS en medewerkers van het Instituut voor fundamentele theologie van de Katholieke Universiteit Lublin. V.l.n.r.: Adam Was s.v.d., Cissy Pater (office manager DSTS), rev. Krzysztof Kaucha, Nico Schreurs (voormalig voorzitter DSTS), Stanislaw Grodz s.v.d., Manuela Kalsky (directeur DSTS), Wojtek Czeronko, Jan Peters s.j. (penningmeester DSTS), Peter Nissen (voorzitter DSTS). Niet op de foto: André Lascaris o.p. (staf DSTS).

¤¤¤

Als ik W!J word 

Op maandag 7 juni vond in de Dominicuskerk in Amsterdam de presentatie plaats van het boek ‘Als ik W!J word’. De essays in dit boek vormen een boeiende verkenningstocht langs veranderende structuren, klassieke uitsluitingsmechanismen en nieuwe mogelijkheden. Ze zijn de eerste presentatie van de resultaten van het meerjarige onderzoeksproject van het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving: Op zoek naar een nieuw ‘wij’ in Nederland. Het boek werd gepresenteerd door Jonneke Bekkenkamp, universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam en een van de redacteuren van het boek.

De uitgave van ‘Als ik W!J word’ is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van Kerk en Wereld. Zie ook de informatie op de website van het project W!J, met links naar een           fotoreportage en de presentatie van Jonneke Bekkenkamp. Lees verder >

 

¤¤¤

Project W!J 

Project W!J wil de wij/zij-tegenstellingen in Nederland helpen slechten. Het wil bruggen bouwen tussen oude en nieuwe Nederlanders en bijdragen aan een plezierige en vreedzame samenleving. We gaan op zoek naar een ‘nieuw wij’. Dit gebeurt door ontmoetingen op bijeenkomsten en een multimediale website www.nieuwwij.nl

Op de website worden door middel van video’s, opinies, columns, artikelen, etc. actuele thema’s aan de orde gesteld die van belang zijn voor het vinden van een ‘nieuw wij’ in Nederland, waarin oude en nieuwe Nederlanders zich thuis kunnen voelen. Het gaat erom onderlinge verschillen te benoemen, vooral op het terrein van burgerschap, zingeving en samenleving, de diversiteit in onze samenleving onder ogen te zien en constructief vorm te geven.

¤¤¤

Video

U kunt een 12 minuten durende video over het DSTS bekijken.
Alleen voor breedbandverbindingen (ADSL/kabel)!  naar de video

¤¤¤

Reliflex slaapt!

Op 8 januari 2007 gaven het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS) en Stichting Zinweb het startsein voor een uniek internetproject in Nederland: www.reliflex.nl — een proeftuin voor religieuze flexibiliteit. De site werd een groot succes.

Nu, op 1 september 2008, houdt Reliflex.nl op te bestaan, maar de gedachte achter Reliflex gaat door. Op de site van Reliflex leest u meer en kunt u reageren.

¤¤¤

LUX Onderstroom: Nederland op zoek naar een nieuw wij

LUX, een co-productie van IKON en Museum Catharijneconvent Utrecht, laat op 27 april 2008 om 11.30 uur op Nederland 2 naar aanleiding van de studiedag Op zoek naar een nieuw wij van het DSTS een aantal denkers over dit onderwerp aan het woord. Aan bod komen Tariq Ramadan, van wie de uitdrukking “het nieuwe wij” afkomstig is; Manuela Kalsky pleit tegen de hokjesgeest en voor kennis en empathie in het religieuze debat; James Kennedy werpt een blik op ons verzuilde verleden; en Naema Tahir stelt dat participatie de sleutel is tot een nieuw wij. Psychotherapeute Else-Marie van den Eerenbeemd is ertegen mensen een identiteit op te dringen zonder hun ‘roots’ te erkennen. Zij pleit voor een ‘verworven’ loyaliteit: mensen kiezen voor verbondenheid met een nieuw land. De uitzending van LUX is verkrijgbaar op dvd.

Meer informatie op de website van LUX, waar u de uitzending ook kunt bekijken

¤¤¤

Op 15 maart 2008 vond in LUX te Nijmegen plaats:
Op zoek naar een nieuw 'wij'

Lees hier de openingstoespraak van André Lascaris en de inleidingen tot debat van Theo de Wit en Naema Tahir

 Peter Nissen en Nienke van Dijk gaven beiden een mondelinge recensie van Buigzame gelovigen

Voor een videoverslag van het symposium: www.reliflex.nl

 

¤¤¤

12-delige serie Reliflex over religieuze flexibiliteit
op themakanaal Geloven

¤¤¤

 

RECENTE BOEKEN

W!J-land
Voorbij de bindingsangst
Bart Brandsma & Manuela Kalsky, Ten Have 2008

Het religieuze landschap verandert: geloof is geen zaak meer van vaststaande formules. Nederland is verstrikt geraakt in wij-zij- tegenstellingen. Krijgen cultuurpessimisten gelijk en valt Nederland uit elkaar? In die boek gaan de auteurs op zoek naar antwoorden op de vraag wat er nodig is om een 'nieuw wij' in Nederland te vinden. Een 'wij' dat niet op het principe van uitsluiting berust, maar dat erin slaagt álle Nederlanders een thuisgevoel te geven. Voorbij de bindingsangst en met een open vizier gericht op de toekomst.

Negen prominente intellectuelen, zoekers en visionairs - onder meer Jean-Jacques Suurmond, Joep Dohmen, Willem Schinkel, Halleh Ghorashi en Hans Alma - vertellen hoe zij hierover denken. Hoe kijken zij aan tegen het idee van een 'nieuw wij' dat verschillen tussen mensen weet te verbinden zonde uit te sluiten?

Alle geïnterviewden hebben zich laten verleiden tot een open en persoonlijk gesprek. Aan de hand van hun ervaringen schetsen zij hun spirituele en intellectuele zoektocht naar wat voor hen van waarde is en wat tegelijkertijd hun eigen wereld overstijgt met het oog op het goede leven voor allen.

Met hart en verstand, twijfelend en toch ook vasthoudend aan hun eigen inzichten en overgeleverde wijsheden verkennen zij nieuw land - een land waar mensen met verschillende levensovertuigingen mogen en willen wonen. Kortom, een W!J-land.

I.s.m. het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS)


Recensie door Jaap van der Sar, medewerker van Stichting Oikos

Het incident, mij krijgt het niet in de greep. Dat is mijn hoop en mijn inzet. Als je incidenten geldingskracht geeft, heb je geen leven meer. (Halleh Ghorashi, p. 62)

Het is één van de vele prachtige zinnen die in het boek W!J-land - voorbij de bindingsangst te vinden is. Het boek biedt 9 hoofdstukken waarin evenveel mensen onder het vergrootglas gelegd worden rond hun opvattingen over de samenleving, de identiteit of het gebrek er aan, de manier waarop mensen zich in spanningen staande houden. Diepe doorkijkjes in menselijk gedrag wisselen relativeringen van gewichtigdoenerij af. Een boek voor denkers. Twee denkers reflecteren daar dan vervolgens op - Bart Brandsma en Manuela Kalsky. Allemaal aanleidingen om verder te denken.

Die kracht is ook de zwakte van het boek. Met denken verandert de wereld nog niet. Denken is bijna steeds na-denken, achteraf-denken. We moeten vooruit. De praktijk, soms hard, meestal lastig en zelden eenduidig, komt wat te weinig aan bod. Het boek, uitdrukking van een project, vraagt om een vervolg. Er zijn voldoende aanzetten om het praktische werk aan te pakken. Evenals Hans Achterhuis in Met alle geweld komt Bart Brandsma met bijna een loflied op het conflict. Ik vermoed dat het zingbaar is.

¤¤¤

Buigzame Gelovigen
Essays over religieuze flexibiliteit
Chris Doude van Troostwijk, Leo Oosterveen en Evert van den Berg (red.), Boom 2008

Op 15 maart is bij uitgeverij Boom Buigzame Gelovigen, Essays over religieuze flexibiliteit verschenen, onder redactie van Chris Doude van Troostwijk, Leo Oosterveen en Evert van den Berg. Buigzame gelovigen is een bundel essays bij het succesvolle webproject Reliflex en en besluit het onderzoeksproject 'De transformatie van religieuze identiteit. Culturele en religieuze verscheidenheid als uitdaging aan de christelijke theologie', dat het Dominicaans Studiecentrum van 2004 tot 2008 uitvoerde. Het boek sluit aan bij de groeiende actuele mediabelangstelling voor de interreligieuze dialoog.

Lees verder over het boek

 

 

¤¤¤

Kirche in bewegung/Kerk in beweging
Deutsch-niederländische Reflexionen zur Ekklesiologie aus dominikanischer Sicht/Duits-Nederlandse reflecties over ecclesiologie vanuit dominicaans perspectief
Thomas Eggensperger, Ulrich Engel, Leo Oosterveen (Hg./Red.), LIT Verlag

Wat is een geloofwaardige kerk? Theologen van de dominicanenorde uit Nederland en Duitsland discussiëren over deze vraag tegen de achtergrond van hun ordestraditie en in de context van de West-Europese pluralistische samenlevingen. Het boek presenteert een drieslag: ecclesiologische diagnoses, ontwikkelingen en plaatsbepalingen.

Klik hier voor inhoudsopgave en toelichting





¤¤¤

Vreemde aanrakingen
De kracht van het vreemde in religie, kunst en literatuur
Inez van der Spek (red.). Uitgeverij Valkhof Pers, € 19,90, met kleurenillustraties

Klik voor een uitvergroting van de boekomslagWaar raken het vertrouwde en het vreemde elkaar? Dóór elkaar? En ook: wie is mijn naaste, wie een vreemdeling? Vreemde aanrakingen is een creatieve zoektocht in woord en beeld naar de culturele kracht van het vreemde. Het vreemde verwijst zowel naar de concrete vreemdeling als naar het Vreemde in religieuze zin: het geheim van God. Theologen, filosofen, schrijvers en kunstenaars beschrijven en verbeelden met elkaar hoe beide gestalten van het vreemde elkaar kunnen (aan)raken in een op drift geraakte wereld.

Vreemde aanrakingen bevat essays van Anne-Marie Korte, Michiel van Kempen, Erwin Jans, Anton Simons, Sylvia Grevel, Arjen Mulder en Mayra Rivera en tekeningen van Wafae Ahalouch el Keriasti. Inez van der Spek interviewt kunstenaar Tiong Ang over de tentoonstelling Nederland 1, waarvan kleurenfoto’s zijn opgenomen. Verder is er een lang gedicht te vinden van Arnold Jansen op de Haar, verhalen van Annel de Noré en Fouad Laroui en een overdenking bij een foto door Hans Aarsman.

¤¤¤

Nader tot U? Meer moderne devoties
Onder redactie van Manuela Kalsky, Ida Overdijk en Inez van der Spek. Uitgeverij L.J. Veen, € 18,90, met foto's van de auteurs

Nader tot U? is een 'publieke biecht' van veertien mannen en vrouwen over de plaats van religie in hun dagelijks leven. Afkomstig uit verschillende religieuze tradities, schrijven zij frank en vrij over hun geloof. Voor allen - gelovigen en afvalligen, twijfelaars en bekeerlingen -  blijkt het verlangen naar een zinvol bestaan onuitroeibaar.
 
Mohammed Benzakour * Abdulwahid van Bommel * Liesbeth Coltof * Kaouthar Darmoni * Elma Drayer * Chitra Gajadin * Arnon Grunberg * Hilde Kieboom * Elisa Klapheck * Ariëlla Kornmehl * Ton Lathouwers * Ruud Lubbers * Karim Traïdia * Colet van der Ven
 

Tijdens de presentatie van Nader tot U? op 8 maart 2007 hield schrijfster Désanne van Brederode een opmerkelijke toespraak
Lees haar tekst hier...

  ¤¤¤

Ook de 2e druk van Ons rakelings nabij. Gedaanteveranderingen van God en geloof is uitverkocht. Helaas heeft de uitgever besloten geen nieuwe druk uit te brengen. Daarom is dit boek nu voor iedereen toegankelijk op deze site. Klik de omslag aan.

Dominicaans Studiecentrum
voor Theologie en Samenleving
Erasmusgebouw k17.28, Nijmegen
Postadres:
Nieuwe Herengracht 18
1018 DP Amsterdam
Tel. 020-6235721
secretariaat@nieuwwij.nl
www.dsts.nl

© DSTS 2005